Talitha Muusse: ‘Mensen begrijpen me vaak verkeerd’

talitha muusse

Op1-presentatrice Talitha Muusse (29) is de stem van de millennials, die volgens haar zijn ondervertegenwoordigd in het publieke debat. ‘Je kunt niet aan de zijlijn staan, je moet méédoen.’

Je wordt vaak aangekondigd als ‘de stem van jouw generatie’. Waarom?

Lachend: ‘Volgens mij kwam het televisieprogramma M daar als eerste mee, maar zo noem ik mezelf nooit, hoor. Het is wel zo dat er weinig vertegenwoordigers zijn van mijn generatie die in de media of de politiek het geluid laten horen van jongeren.’

En wat ís dat geluid?

‘Dat de positie van jongeren vóór corona al niet goed was – kijk naar studieschulden, het leenstelsel, een slechte woningmarkt – en er nu niet beter op is geworden. De mensen op de machtsposities voeren het debat gewoon op een totaal andere manier. De jongere generatie ziet klimaat bijvoorbeeld als een super existentieel vraagstuk, net als racisme en diversiteit. Dat zit ons hóóg. Wij zeggen: je moet nu kleur bekennen, een kant kiezen. Het is niet zo dat de oudere generatie die problemen niet signaleert, maar de toon is anders. De tijd van netjes vragen is voorbij. Ik zat gister in een Clubhouse en daar hoorde ik dat ook steeds terugkomen: de rolmodellen van weleer zijn allemaal zo vriendelijk geweest. Zo van, ach ja, het kost tijd, heb geduld. Maar als je nu op een invloedrijke positie zit en je bent niet pro-actief antiracistisch, dan doe je gewoon niet genoeg. Je kunt niet aan de zijlijn staan en zeggen: goed bezig jongens. Nee, je moet méédoen.’

Hoe doe je dat?

‘Door podia aan te bieden, door plekken te delen. Af te staan zelfs. Want organisch lukt dat kennelijk niet.’

Hoe keek jij naar de zaak van Marieke Lucas Rijneveld die het Amerikaanse inauguratiegedicht van Amanda Gorman zou vertalen, maar die opdracht na kritiek uit activistische hoek teruggaf?

‘Twee jaar geleden zou ik hebben gezegd: wat een onzin. Rijneveld is gewoon een getalenteerde schrijver, die onlangs nota bene de International Booker Price heeft gewonnen. Die zich ook nog eens als man noch vrouw identificeert, dat is ook een vorm van diversiteit. Maar in Gormans gedicht ging het bij uitstek over zwart zijn. Dan snap ik dat de zwarte community zich hardop afvraagt: is er überhaupt gekeken naar jonge zwarte talenten die dit óók zouden kunnen? Dat zou toch logisch zijn?’

Lees ook:
Roxane van Iperen: ‘Ik heb niet het idee dat je mensen vrolijker maakt door ze alleen maar luchtige dingen voor te schotelen’

‘Ik luisterde laatst naar een podcast over Russische schrijvers. Daarin kwam een aantal Nederlandse literair vertalers aan het woord die allemaal zeiden dat veel werken eigenlijk bijna onvertaalbaar zijn, omdat je expert moet zijn in die cultuur, tot in de haarvaten moet begrijpen hoe het is verteld en waarom er voor bepaalde woorden is gekozen. Dat is bijna niet te doen. De vraag was toen ook: moet je cultureel geworteld zijn om daaraan te mogen zitten of niet? Dat vind ik dus ook eigenlijk het belangrijkste, dát er überhaupt discussie over is. Wat ik niet leuk vind, is dat zij dan meteen gecanceld wordt door allerlei zwarte activisten. Je moet het gesprek voeren, de worsteling uitleggen. Alleen dan kom je verder.’

Is dit debat voor jou ook interessant, omdat je zelf een kind bent van een Hollandse vader (80) en een Peruaanse moeder (60)?

‘Ja, zeker. Soms spreek ik me uit vanuit de positie van een vrouw met kleur.’

Vader Kees en moeder Estella ontmoetten elkaar in de Peruaanse havenstad Trujillo, waar hij voor Buitenlandse zaken werkt
in de aanleg van havens, en zij economie studeert. Ze trouwen, gaan in Nederland wonen en op 21 juni 1991 wordt Talitha geboren. Ze groeit op in Rotterdam, gaat er Bedrijfskunde studeren aan de Erasmus Universiteit en heeft naar eigen zeggen alleen een Rotterdams accent als ze moe is of gedronken heeft. Spaans spreekt ze ook, maar niet vloeiend. ‘Ik heb wel vaak het idee dat ik anders ben dan mensen die niet in twee culturen zijn opgegroeid.’

Waarom is dat?

Lachend: ‘Mensen begrijpen me vaak verkeerd, omdat ik graag in overdrijvingen spreek. Ik had het er laatst nog met iemand over met wie ik op date was. Hij zei: ‘Je bent hartstikke slim en ik ben het vaak met je eens, maar ook heel vaak niet omdat je altijd in krachttermen praat.’ En dat is ook zo, over alles. Ik roep elke week wel een keer dat ik ergens de lekkerste koffie ter wereld heb gedronken, of dat Rutte echt de allerslechtste premier ooit is. Dat praten in superlatieven is heel Zuid-Amerikaans.’

Dat zijn onschuldige voorbeelden…

‘Ja, maar in mijn werk helpt dat me niet. Vooral in de professionele wereld haken mensen écht af omdat ze vinden dat ik de dingen overdrijf. Ze vinden ze me ongenuanceerd, kort door de bocht. Terwijl ik mezelf helemaal niet zo zie. Ik denk: het is toch logisch dat ik dat niet letterlijk bedoel? Zelf hou ik ook niemand aan zijn woord. Dat is heel Peruaans: je gaat niet onthouden wat iemand in een debat heeft gezegd en dan zeggen: ja maar toen zei je dit en nu zeg je dat, dat is niet consequent. Maar hier zien ze dat als liegen.’

Dat is toch ook niet zo heel gek? De woorden van mensen op machtsposities worden nu eenmaal op een schaaltje gewogen, en terecht.

‘Ja dat ben ik met je eens, dus daar let ik nu ook wel op. Ik denk weleens: ze zouden mijn moeder eens moeten horen. Die zegt rustig tegen mijn vader dat hij een conquistador is, een overheerser, en dat witte overheersers de wereld kapot hebben gemaakt, haha. Ze houdt ook heel erg van dieren en ze vindt echt dat mensen die dieren iets aandoen lijfstraffen moeten krijgen. ‘Hang ze maar op, allemaal.’ Het is maar goed dat zij geen talkshow heeft. Ze vraagt ook steeds om een iPhone, want ze wil op Twitter, maar daar houden wij haar bewust vanaf. Die vrouw zou echt een soort Donald Trump zijn, haha,de hele dag in capslock meningen afschieten. Ik dacht dus altijd dat het aan mij persoonlijk lag. Maar ik heb een tijdje een Marokkaanse vriend gehad, en toen kwam ik erachter hoezeer mijn opvoeding overeenkomt met die van andere jongeren van gemixte komaf. Heel erg gericht op de trots van je ouders, de mening van je familie. Nederlanders hoor je nooit zeggen: dit tast de eer van de familie aan. Schaamte, nog zoiets. Mijn vader is eerder getrouwd geweest, maar dat wist ik niet tot mijn vijftiende. Daar werd gewoon niet over gepraat. En nog steeds niet, daar kunnen wij niet normaal mee omgaan.’

Interview Talitha Muusse: Eva Hoeke | Foto’s: Esmée Franken

Het hele interview met Talitha Muusse lees je in VIVA-11-2021. Deze editie ligt vanaf 17 maart in de winkel of lees je hieronder verder via Blendle. 

» LEES VERDER VIA BLENDLE «

Sommige artikelen kun je maar gedeeltelijk lezen op viva.nl, omdat ze afkomstig zijn uit de papieren VIVA. Uit respect naar onze abonnees én om te zorgen dat wij online leuke gratis content kunnen blijven maken, linken wij je door naar Blendle om het hele artikel te lezen. Dit is een online platform waar je betaalt per artikel – in de meeste gevallen een paar dubbeltjes – en de journalistiek mee steunt. We hopen te kunnen rekenen op je begrip! 

Op de hoogte blijven van onze leukste artikelen en winacties? Schrijf je in voor de VIVA-nieuwsbrief.