Victoria Koblenko: ‘Ik wil geen moeke zijn bij wie het kind op één staat’

victoria koblenko

Als powervrouw Victoria Koblenko (35) 
een kind krijgt, kun je erop rekenen dat ze het anders aanpakt dan veel andere nieuwbakken moeders. Niks geen maandenlang zwangerschaps-
verlof, drie weken na haar 
bevalling stond ze alweer op de set. En tegen Lev zei ze: 
jij blijft thuis.

 Tekst Fleur Baxmeier | Foto’s Lutkse Veenstra

Er piept eerst een compacte kinderwagen om de hoek van het Amsterdamse restaurant Meneer Nieges. De behendige bestuurster ervan blijkt een doorweekte – hoi herfst! – Victoria Koblenko te zijn. Als een modelbaby slaapt zoontje Kiy, perfect rond hoofdje, trendy deken met doodskoppen over z’n zeven weken jonge lijf, door het geroezemoes heen. “Wacht maar totdat ie z’n mond opentrekt,” lacht Victoria terwijl ze zich ontdoet van haar wollen vest. “Hij kan húílen, dat wil je niet weten.”
Het was niet de bedoeling om Kiy mee te nemen naar het interview, maar Lev – oud-voetballer Evgeniy Levchenko – was te laat. Bij het gros van de vrouwen reden genoeg voor ergernis van de eerste graad, maar Victoria vertelt er kalm en rustig over. “Ik heb sinds m’n bevalling zó veel geduld,” grinnikt ze. “Alsof mijn lichaam een aantal toeren is teruggeschakeld. Zelfs als Kiy een huildag heeft, word ik niet boos of geïrriteerd – iets wat ik wel van mezelf had verwacht.”

Het thema van deze editie is: sciencefiction. Was die term van toepassing op je bevalling?

“Wat sciencefiction is, is dat je lichaam het tijdens de bevalling overneemt van je ratio. Meestal voelen we onszelf vooral machtig door feitenkennis en vergeten we wat de natuur ons heeft meegegeven. Als je ligt te bevallen, dan merk je dat je een en al oerkracht bent en voel 
je jezelf machtig en nietig tegelijk.”

Voel je jezelf al thuis in de moederrol?

“Nou, niet de hele tijd. Deze week ging ik naar de chiropractor, om de bekkenbodem na de zwangerschap weer op orde te krijgen. Ik moest een formulier met standaard-vragen invullen: lengte, 
gewicht, aantal kinderen. Normaal vul ik bij die laatste vraag automatisch ‘nul’ 
in, terwijl ik nu ineens een 
kind heb. Dat was een soort realitycheck: oh my god, ik ben moeder! Gevoelsmatig lijkt het alsof het altijd al zo is geweest, maar rationeel 
besef ik het soms nog niet helemaal.”

Je hebt je zwangerschap lang verborgen gehouden. Was dat moeilijk?

“Ja! Vooral toen ik in februari door Kemna Casting werd gebeld of ik een rol wilde in ‘Centraal Medisch Centrum (CMC)’, de ziekenhuisserie waarin ik speel. Ik was net een maand zwanger en wilde dat nog niet publiek maken, maar ik heb wel gezegd dat we bezig waren met zwanger worden. Ik hing op zonder ervan uit te gaan dat het 
nog iets zou worden, maar een maand later werd ik toch weer gebeld: ze hadden overlegd met Will (Koopman, de regisseuse – red.) 
en als ik zwanger zou 
worden, dan zou ze mijn 
personage ook zwanger 
maken. Dat was een geschenk uit de hemel.”
In hoeverre verschilde jouw eigen bevalling van die van je personage in ‘CMC’?
“Die scène moet ik nog draaien, maar het wordt sowieso heel anders dan m’n eigen bevalling. Ik speel een interventie-cardioloog, een enorme workaholic, die al twee kinderen heeft gekregen en pas stopt met werken als haar vliezen breken. Zoiets kan ik me voorstellen bij de tweede of de derde, maar niet bij de eerste. Op de set hebben we vaak gegrapt wat er zou gebeuren als ik weeën zou krijgen in het ziekenhuis in Emmeloord, waar we ‘CMC’ opnemen. Waar zou ik dan voor kiezen? Bevallen in het dagziekenhuis in Emmeloord of vijf kwartier naar Amsterdam rijden, met het risico dat ik onderweg in de auto zou bevallen?”
Ben je uiteindelijk wel in een ziekenhuis bevallen?
“Ik ben een van de laatste van mijn vriendinnen die in verwachting is geraakt en op basis van hun verhalen wist ik al vrij vroeg dat ik 
niet thuis wilde bevallen. Ik haal me nu vast de woede van allerlei mensen op de hals, maar ik snap niet dat die vroedvrouw, Beatrijs Smulders, keihard ontkent dat er in Nederland veel meer incidenten gebeuren tijdens thuisbevallingen 
dan tijdens ziekenhuisbevallingen, zeker als je het vergelijkt met andere Europese landen. Het zijn de harde cijfers! Ik ben geen expert, maar 
ik denk dat het onderwerp niet voor niets op ministerniveau wordt aangepakt.”

De consequentie van je rol in ‘CMC’ was dat je nauwelijks zwangerschapsverlof had. Heb je daar van tevoren goed over nagedacht?

“Er worden veel meer vragen over moederschapsverlof dan vaderschapsverlof gesteld, terwijl Lev en ik allebei zelfstandige zijn. Stel dat ik drie maanden verlof had genomen, dan had ik de rol in ‘CMC’ niet kunnen doen. Met andere woorden: ik zou bijna negen maanden uit de roulatie zijn geweest, want ik heb gemerkt dat je als actrice minder aantrekkelijk bent als 
je zwanger bent. Tenzij de productie wordt gemaakt door vrouwen die weten hoe het is 
om zwanger te zijn, zoals bij ‘CMC’. Ik weet zeker dat ik die rol niet had gekregen als er een mannelijke producent op de serie had gezeten. Als je zzp’er bent, is zwanger worden dus een financieel risico dat je neemt.”

Ga je nu vertellen dat jullie dat financiële gat niet hadden kunnen opvangen?

“Tuurlijk kunnen we dat wel, maar daar gaat het niet om. Het gaat erom dat het een oneerlijke discussie is. Als ik in dienst zou zijn bij Shell, zou ik mijn kind maandenlang doorbetaald kunnen verzorgen. Als ik jouw werk had, zou ik daar ook gewoon mee kunnen doorgaan tot de laatste maand. Ik kan dat niet, omdat het bij mijn vak ook om uiterlijk gaat. Ik ging er altijd van uit dat die uiterlijkheden gingen over wel of niet knap zijn of het al dan niet bezitten van bepaalde gelaatstrekken, maar het gaat ook over hoe rond je bent. Noem me naïef, maar dat had ik nooit beseft. Hoe kwamen we hier ook alweer op? Ik ben zo vergeetachtig geworden, niet normaal.”

De vraag of je het erg vond dat je drie weken na je bevalling alweer moest werken.

“O ja, ik startte deze lange zijweg omdat ik de vrouwen van ‘CMC’ dankbaar ben die dat mogelijk hebben 
gemaakt. Omdat de producente zelf ook moeder is, heeft ze de zomerstop van drie weken in de buurt van 
mijn uitgerekende datum gepland, wat uiteindelijk perfect uitpakte. Na de bevalling mocht ik zelf kiezen of ik ’s ochtends, ’s middags of ’s avonds wilde draaien en of ik Kiy wilde meenemen naar de set of niet, wat ik uiteindelijk niet heb gedaan. Ik heb veel gelezen over vaderschapsverlof en kwam erachter dat vaders die vanaf de bevalling veel tijd doorbrengen met hun kleine dat ook de rest van hun leven blijven doen. Het heeft niet alleen een kortetermijneffect, in de zin dat ze je uit de brand helpen, maar het zet een structurele verandering in de rolverdeling tussen mannen en vrouwen in gang. Een soort herverdeling van de taken.”

Dus jij hebt tegen Lev gezegd: “Jij blijft thuis.”

“En hij antwoordde: ‘Dat is goed.’ Maar weet je, je kunt er van tevoren eigenlijk niks over zeggen. Voor de bevalling hadden we allerlei ideeën: Kiy zou direct naar de crèche gaan, want dat was goed voor zijn sociale contacten. Hij zou meteen in z’n eigen bedje gaan slapen, omdat hij niet zo’n verwend kind moest worden. Maar dan ben je bevallen en kijk je er ineens heel anders tegenaan. Hij slaapt tussen ons in en ik denk echt niet dat hij de eerste vijf maanden naar de crèche gaat, want ik merk heel duidelijk dat hij veel 
lichamelijk contact met ons nodig heeft: huid op huid. Aan mijn moeder kan ik wel vragen of ze een paar knopen van haar shirt opendoet, maar ik kan niet tegen de begeleidster van de crèche zeggen: doe even huid-op-huidcontact.”

Vind je het stiekem zelf ook moeilijk om ’m bij vreemden achter te laten?

“Nee, dat niet. Ik heb geen zin om een moeke 
te worden bij wie het kind op één staat en de rest er een beetje bij bungelt. Het zware aan het verzorgen van een baby zit ’m voor mij niet in de hele dag bezig zijn met luiers verschonen, kolven en de tiet geven, het zware is dat ik de ene dag niet van de andere kan onderscheiden: hé, was die ene vieze luier nou vanmorgen, 
gisteren of drie dagen geleden? Er moet af en 
toe iets gebeuren waardoor je de maandag van de woensdag kunt onderscheiden.”

Klinkt alsof je het soms een beetje saai vindt.

Denkt na: “Saai is niet het juiste woord. Het lijkt soms een beetje doelloos. Een baby heeft 24/7 verzorging nodig. Daar geniet ik ontzettend van, maar ik vind het moeilijk dat elke dag hetzelfde is. Ik probeer daarom afspraken met mezelf in te plannen: ik moet dit of dat kopen, maar dat ga ik dan wel aan de andere kant van de stad doen. Op die manier maak ik een statement of bouw ik een herinnering op, omdat ik iets doe wat niet elke dag gebeurt.”

Begin dit jaar zei je dat je een coach ging inhuren om je te begeleiden bij de invulling van de rest van je leven. Hoe staat het daarmee?

“Slecht, haha. De eerste drie maanden van m’n zwangerschap heb ik alleen maar in bed gelegen. Ik ben niet zo’n kotser; ik wilde het wel heel graag, maar het lukte niet. Het gevolg was dat ik de hele dag door misselijk was. Ik was ook vreselijk vermoeid, volgens mij sliep ik twintig uur per dag. Het tweede deel van de zwangerschap ging gelukkig beter, maar toen was ik al druk met de opnames van ‘CMC’ en is er van die coach niets meer gekomen.”

Heb je wel een idee van je ambities op werkgebied?

“In september had ik eigenlijk een Russische serie in Moskou moeten draaien, waarin ik 
een stewardess speel. Ik zei: ‘Ik weet niet of dat lukt,’ maar de regisseur antwoordde: ‘Joh, het belangrijkste is de bevalling, daarna huur je gewoon een nanny in.’ Wist ik veel, ik had op dat moment geen idee van borstvoeding, kolven en hoeveel tijd dat allemaal kost. De serie stond dus op de planning, maar eind augustus belden ze dat een van de andere actrices niet beschikbaar was. Ik sprong een gat in de lucht, want ik had er niet aan moeten dénken om vlak na de bevalling al naar Moskou te gaan. De opnames zijn nu in januari of februari, dat komt veel beter uit. Dan is Kiy al wat ouder, bijna een halfjaar, en ben ik misschien wel gestopt met de borstvoeding.”

Heb je een uitgesproken mening over borstvoeding?

“Pfff. Een tijdje terug zaten we met z’n drietjes in een restaurant. Ik had een omslagdoek meegenomen om tijdens de voeding over de baby te draperen, zodat ik ondertussen kon eten en andere dingen doen. Toen hij niet wilde inloggen, moest ik even kijken, dus ik dook onder die doek. Lev maakte daar een foto van, die ik op Instagram postte. Dat leverde allerlei kritiek op, want als ik in het openbaar borstvoeding 
gaf, dan moest ik daar ook écht voor gaan en het niet onder een doek verbergen. Het liep best hoog op, terwijl ik dacht: waar
bemoeien jullie je mee? Ik zie het als een vorm van vrijheid van meningsuiting. Iedereen mag in het openbaar borstvoeding geven, maar ik hoef persoonlijk niet naar iemand d’r tiet te 
kijken als ik zit te eten, dus ik ga dat zelf ook niet doen, ook al is het mijn recht. Borstvoeding geven is ook lang niet zo makkelijk als mensen vaak denken. Ik vond de stuwing van m’n borsten misschien nog wel erger dan de weeën: je buik rekt langzaam op, maar je borsten staan van de ene op de andere dag op springen. Lev zei: ‘Je borsten lijken wel die van een pornoster na een mislukte operatie!’ Haha.”

Over Lev gesproken: waarom heb je zo lang verborgen gehouden dat jullie weer een setje zijn?

“Ik had geen zin in de bijbehorende roddel en achterklap. Daarbij ben ik niemand verantwoording schuldig, toch? Ik kreeg regelmatig de opmerking: ‘O, omdat je in verwachting bent, zijn jullie weer bij elkaar.’ Alsof je op je 35e zwanger wordt van zitten op dezelfde stoel! Dat gaat niet per ongeluk, daar moet je voor werken.”

Heb je het idee dat je door het moederschap gelukkiger bent geworden?

“Ik twijfel over het antwoord, want alles wat altijd over het moederschap wordt gezegd, is waar: je leven krijgt meer zin, je voelt je gelukkiger, je wordt rustiger. Het is in die zin een en al cliché. Ik denk dat het de uitdaging is om er een spannend cliché van te maken.”

Dit artikel is afkomstig uit VIVA 43. Abonnee worden of een losse editie van VIVA bestellen? Klik hieronder:

»Bestel VIVA online | Klik hier «