Vrouw van de Week Sarah Voss: ‘Ik was altijd enorm gefixeerd op dat pakje’

sarah voss

Want: de Duitse topturnster (21) verscheen op het EK in een full-body suit als statement tegen de traditionele, weinig verhullende turnpakjes.

Nadat de documentaire Athlete A de beerput in de turnwereld opende, durven steeds meer vrouwen zich uit te spreken over de vele misstanden in de sport. Dat is nodig ook, want vorig week werd nog duidelijk dat twee derde van alle turners slachtoffer is van grensoverschrijdend gedrag als misbruik, intimidatie en mishandeling. Ook Sarah Voss spreekt zich nu uit, want volgens haar speelt het constant seksualiseren van vrouwelijke turnsters een grote rol in al deze problematiek.
Waar mannen aantreden in tanktop en lange broek, dragen vrouwen een strak, hoog uitgesneden en weinig verhullend turnpakje. Niet comfortabel, maar daarnaast worden turnsters ook nog eens regelmatig op een héél gevoelige manier vastgelegd. Fotografen vinden het blijkbaar normaal om onflatteuze beelden van spagaatsprongen te schieten én te verkopen. Al jarenlang voelt Voss zich hierdoor naakt, bekeken en onprettig, maar altijd hield ze haar mond.
Tot nu, want op het EK verscheen ze opeens in een allesbedekkende bodysuit. Een statement, want waarom vinden we het eigenlijk normaal dat outfits van vrouwelijke sporters niks aan de verbeelding overlaten? Niet alleen in de turnwereld, maar ook in atletiek, hockey, (beach)volleybal en tennis zijn minirokjes, -broekjes en -jurkjes de norm. Pijnlijk, want het maakt des te duidelijker hoe er nog altijd naar vrouwen wordt gekeken. Voss’ statement is dan ook broodnodig: iedere vrouw moet kleding dragen waarin zíj zich prettig voelt. Twee landgenoten volgden alvast haar voorbeeld, mogen nog vele anderen hetzelfde doen.

Wat vindt Sarah Voss zelf?

‘Als kind vond ik die blote pakjes niet erg, maar vanaf de puberteit begon ik het ongemakkelijk te vinden. Ik voelde me zó naakt. Iedereen hoort zich zeker te voelen en daarom wil ik nu een voorbeeld stellen. Ik hoop jonge atleten hiermee aan te moedigen om áltijd voor zichzelf op te komen. Met dit pak heb ik nu immers bewezen dat je er én esthetisch uit kunt zien én je tegelijkertijd op je gemak kunt voelen. Ik hoop dat velen mijn voorbeeld zullen volgen.’

Wat vinden anderen?

Verona van Leur, oud-turnster
‘Ook ik baalde vroeger heel erg van die te kleine turnpakjes, maar toentertijd werd het dragen van een broekje of bodysuit echt afgeraden door coaches en de turnbond. Niemand durfde te zeggen: ik wil dit niet meer. Ikzelf was altijd enorm gefixeerd op dat pakje. Zo gebruikte ik lijm om het vast te plakken aan mijn lijf, zodat het niet kon verschuiven. Tijdens een oefening mag je immers niet aan je pakje plukken, dan krijg je puntenaftrek.

Daarnaast vond ik het ook echt naar om foto’s van mezelf met m’n benen wijd in spagaat in de krant terug te zien. Waarom verkopen ze dat? Blijkbaar zijn er genoeg mannen die daar maar wat graag naar kijken. Zo kochten amateurfotografen ook regelmatig kaartjes voor wedstrijden om turnsters vast te leggen voor heel andere doeleinden.

Ik hield er een enorm nare nasmaak aan over. In zo’n lange broek had ik me zeker een stuk sterker gevoeld. En velen met mij. Ik ken genoeg ‘oudere’ turnsters die zijn gestopt omdat ze niet meer in die traditionele pakjes durfden. Het statement van Voss is dus enorm belangrijk. Hopelijk zet deze trend door.’

Arno Kantelberg, hoofdredacteur Esquire/Stijlpastoor des vaderlands
‘Natuurlijk vind ik het belangrijk dat vrouwen zich comfortabel voelen in kleding, maar dit statement is ook wel weer een goed voorbeeld van de verpreutsing van de samenleving. Ga maar eens op stranden kijken, daar zie je nog amper vrouwen topless. En de hockeydames spelen tegenwoordig met een rokje én broekje daaronder.

Ik snap het ook wel, vrouwen willen natuurlijk voorkomen dat ze gefotografeerd worden en zichzelf online terugvinden. Dat is een groot probleem. Toch vind ik de verpreutsing persoonlijk een jammere ontwikkeling. Ja, vrouwenkleding heeft vaak een erotiserend element, maar is dat nou echt zo erg?

In mijn optiek is dat niet per definitie iets slechts en hoort het juist bij het man-vrouw-spel. Als we dat niet meer willen, moeten voetbalsters hun benen ook gaan bedekken. Laten we dan overal maar meteen een boerka overheen trekken, dan zijn we daar vanaf.

Wat de turnsters betreft, vind ik het echter wel een iets ander verhaal; het gaat daar namelijk vaak om héél jonge meisjes. Kinderen van dertien moeten lekker buiten spelen of een poëziealbum vullen, niet onder druk presteren in een hoog uitgesneden turnpakje.’

Jitske Vasbinder, teammanager Nederlandse turnploeg 
‘Iedere sporter moet zich gelukkig voelen in hoe hij of zij zich kleedt, dus ik vind het heel dapper dat de Duitse turnsters deze stap nu zetten. Ik denk dat deze beweging ook voortkomt uit het feit dat het turnen langzamerhand een steeds volwassener sport wordt.

De gemiddelde leeftijd gaat omhoog en daardoor hebben we niet meer met tienermeisjes, maar met volwassen vrouwen te maken. Zij hebben een veel beter beeld van wat ze wel en niet willen. En gelukkig durven zij zich ook steeds meer uit te spreken over dit soort zaken.

Ook bij ons als Koninklijke Nederlandse Gymnastiek Unie werd de roep om broekjes de laatste jaren steeds luider. Veel vrouwen bleken zich zeer onprettig te voelen in de klassieke pakjes, waardoor turnsters sinds 2018 officieel een broek mogen dragen.

In individuele wedstrijden mag iedereen zelf kiezen, maar in teamwedstrijden moet nog altijd het hele team hetzelfde aan. Als Nederlandse ploeg hebben wij momenteel de keuze gemaakt voor een traditioneel turnpakje. Daar voelt iedereen zich vooralsnog prettig bij, maar wie weet verandert dit in de toekomst.’

Lees ook
VIVA 400 Vrouw Sietske van Zanten: ‘Mijn werk is spelen in een speeltuin’

Fatima Moreira de Melo, oud-hockeyster
‘Mooi om te zien dat de turnsport deze ontwikkeling doormaakt. Eerlijk gezegd vond ik Voss’ pak nog mooier ook dan het klassieke turnpakje, het ziet er een stuk minder kinderlijk uit dan dat halve badpak met lange mouwen.

Het belangrijkste is echter dat je als vrouwelijke sporter de keuze hebt om te dragen waar jij je goed in voelt en waar je zo optimaal mogelijk in kunt presteren. De laatste jaren zie ik daar ook echt een ontwikkeling in. Serena Williams in haar catsuit bijvoorbeeld, maar ook Viktoryja Azarenka tennist in broekjes. Maar het gebeurt ook andersom.

Zo droegen wij in het Nederlands hockeyteam jaren irritante, oversized polo’s en waren we dolblij toen we eindelijk strakkere shirtjes kregen. Dit zag je onlangs ook in het vrouwenvoetbal; zij speelden eerst in mannentenues, maar gaven zelf aan liever strakkere kleding te dragen. Vrouwenkleding moet wat mij betreft dus niet zozeer wijder, langer en minder sexy, het gaat erom wat er binnen de sport functioneel is. En wanneer vrouwen zich daarin onprettig voelen, moet je daar iets aan doen. Goed dat dat nu gebeurt.’

VIVA nieuwsbrief

Iedere week de leukste nieuwsbrief van Nederland in je mailbox?

Onder redactie van Michelle Wolfkamp