Imara Limon (32): ‘Ik zie kunst als een spiegel van de wereld’

Als conservator en curator stelt Imara Limon (32) tentoonstellingen samen die een diverser publiek aanspreken.

VIVA400 en Imara Limon

‘Op het moment dat ik het bericht kreeg over mijn VIVA400-nominatie, dacht ik: waar komt dit vandaan? Dat weet ik nog steeds niet, maar dat maakt het zeker niet minder leuk. Ik zie het echt als steun en mooie aandacht voor mijn werk. Doordat de lijst vol staat met inspirerende vrouwen voelt het ook alsof we elkaar supporten. Heel tof!’

Het Amsterdam Museum

‘Als conservator en curator van het Amsterdam Museum hou ik me bezig met de museumcollectie. Ik kijk hoe we objecten en onderwerpen toegankelijk kunnen maken. Onderzoek wat de betekenis van een stadscollectie is. Iets wat vierhonderd jaar geleden is verzameld, kan vandaag iets compleet anders betekenen. In 2016 kwam ik hier als gastconservator tijdens de Black Achievement Month, een Nederlandse Black History Month. Het museum was altijd al bezig met inclusie, maar deze tentoonstelling gaf dat nog eens een extra push. Ik wist dat ik op dat vlak nog veel meer voor het museum kon betekenen en wilde dit niet als freelancer, maar het liefst fulltime doen. Gelukkig dachten zij daar ook zo over.’

Lees ook:
Rina Joosten (40): ‘We hebben al twee miljoen jonge mensen banen gegeven’

Vertekend beeld

‘Tijdens mijn studie Kunstgeschiedenis aan de UvA verdiepte ik me al in collecties: hoe deze tot stand komen en wat die te maken hebben met mensen als individuen. Kunst is iets heel persoonlijks. Het kan nieuwe inzichten geven, je raken, maar je kunt er ook een totale afkeer van hebben. Ik zie kunst echt als een spiegel van de wereld en de maatschappij. Het magische is dat je er ook veranderingen mee tot stand kunt brengen.

Ik wilde heel graag onderdeel zijn van de kunstwereld, maar voelde me niet altijd aangesproken. Zo kwam ik ooit in het Tropenmuseum voor een expositie over alle landen waar Nederland een culturele band mee heeft. Bij Suriname, waar mijn familie vandaan komt, leek het alsof ik in een soort jungle met oude volksstammen terecht was gekomen. Ik ben er veel zomers geweest en herkende er niks van. Alsof de tijd stil was blijven staan. Door dit soort ervaringen besloot ik me in te zetten om iets aan dit vertekende beeld te doen.’

Bijzonder moment

‘De eerste editie van Refresh Amsterdam, genaamd Sense of Place, is deze maand geopend en ik droomde er altijd al van deze te maken. Het geeft een ander, verfrissender beeld van Amsterdam. Je ziet de stad door de ogen van 25 verschillende hedendaagse makers. Dat laat nog eens goed zien dat de stad niet alleen van de grachtengordel is. Sinds kort zijn ook werken van Natasja Kensmil te zien in onze tentoonstelling met historische groepsportretten in de Amsterdam Museum-vleugel in de Hermitage.

Tijdens het installeren, werd ik echt een beetje emotioneel. Natasja heeft haar kunst gebaseerd
op groepsportretten uit de zeventiende eeuw. Hiervoor heeft ze onderzocht wat de betekenis was van de mensen uit die tijd. Zo kwam ze erachter dat vrouwen handelingsonbekwaam werden gevonden, maar wel een bestuursfunctie mochten vervullen in liefdadigheidsinstellingen. Dat gebruikte ze vervolgens als inspiratie. Haar kunstwerken hangen midden tussen die oude groepsportretten en gaan daardoor een kritische dialoog aan met de geschiedenis. Het eerste moment dat ik er tussen stond, voelde ik dat het werkte. Zo gaaf!’

Werkweek van Imara Limon

‘Normaal gesproken ga ik voor afspraken de hele stad door. Nu is het door corona net even anders. We beginnen de week vaak met teamoverleg over het project van dat moment. Die dag plan ik vaak ook studiobezoeken van kunstenaars en praat ik met verschillende culturele instellingen in de stad. Dinsdag hebben we afdelingsoverleg waarin we bijvoorbeeld aankopen overleggen. Woensdag gebruik ik vaak om zoveel mogelijk te schrijven, bijvoorbeeld voor nieuwe zaalteksten. Donderdag zijn er meestal vergaderingen met externe partijen. En vrijdag ben ik samen met mijn zoontje Lucas. Verder ga ik ’s avonds geregeld naar openingen en exposities om feeling te houden met de stad en de kunstwereld.’

Balans

‘Het moederschap geeft me sinds twee jaar verplichte rustmomenten, een dagritme en structuur. Juist in deze tijd merk ik dat ik flexibeler word. Zo dacht ik eerst echt niet te kunnen sporten met Lucas in de buurt. Nu zet ik gewoon een online yoga-kanaal op en doe het samen met hem. Verder probeer ik regelmatig met vrienden af te spreken en nodig ze bijvoorbeeld uit voor een opening. Dat mis ik wel aan deze tijd.’

Corona

‘Dat we voor de tweede keer dicht moesten, was natuurlijk enorm nadelig voor het museum en de kunst. Ik snap de voorzorgsmaatregelen en afwegingen, maar ben wel verontwaardigd over de rol die kunst en cultuur krijgt. Helemaal als je naar de makers kijkt: die staan zonder vangnet en zekerheden. Ze worden te weinig gewaardeerd en geholpen. Daar maak ik me echt zorgen over.’

Trots op

‘The Black Archives, die een paar jaar geleden heel klein zijn begonnen als archief en nu al enorm groeien en mensen met allerlei achtergronden verbinden. Ook door mentorprogramma’s, heel waardevol. Een paar jaar geleden had ik sowieso echt niet verwacht dat er zo’n maatschappelijke ontwikkeling zou komen. Van instituten tot gemeenten en de overheid: veel mensen doen echt hun best om inclusiever te worden. Aan het begin van mijn carrière had ik verwacht dat ik decennia lang tegen muren zou staan praten. Nu sta ik er hoopvoller in.’

Moeilijke keuze

‘Die maak ik dagelijks. Ik adviseer in mijn nevenfuncties bij cultuurinstellingen welke kunst(enaars) en projecten potentie hebben en daarmee dus ook wie wel en geen geld krijgen. Terwijl het ook belangrijk is dat de middenmoot zich kan ontwikkelen en niet alleen de top kansen krijgt. Dat probeer ik altijd in mijn werk mee te nemen.’

Lees ook:
Dayenne Zwaagman (38): ‘Ik leef met een soort levenshaast’

Belangrijk leermoment

‘Op ons besluit om de tentoonstelling ‘Hollanders van de Gouden Eeuw’ te veranderen in ‘Groepsportretten van de 17e eeuw’ kregen we veel reacties, ook kritiek. We hadden voor deze naamsverandering gekozen omdat de term ‘Gouden Eeuw’ staat voor welvaart, macht en iets positiefs, terwijl de 17e eeuw niet voor iedereen positief was. Bijvoorbeeld voor mensen van kleur in gebieden die bezet werden door Nederland. Dat het zo leeft, hadden we echt niet voorzien. Dat is ook niet erg. Het is een teken dat er iets in beweging is. We moeten alleen meer opletten dat we iets soortgelijks de volgende keer beter inleiden.’

Rolmodel

‘Rebecca Gomperts, arts en activist voor vrouwenrechten, omdat ze met Women on Waves een bijzondere weg heeft afgelegd om zich in te zetten voor vrouwenrechten. Ze laat zien dat je altijd een manier kunt vinden om je missie te vervullen.’

Onderhandelen

‘Een goede onderhandeling is vergelijkbaar met een goed gesprek. Het helpt als je je empathisch opstelt en jezelf in de ander kunt verplaatsen. Al is streven naar een win-win vaak niet realistisch. Het is ook altijd handig een plan b achter de hand te hebben.’

Grote droom

‘Ik heb het gevoel dat ik mijn droom al leef. Al dromen we er wel nog steeds van voor lange tijd naar het buitenland te gaan. Het liefst naar de VS. En dan waarschijnlijk ergens de komende jaren als Lucas nog niet naar de basisschool hoeft.’

Tekst: Kim Buitenhuis

Dit verhaal van Imara Limon voor VIVA400 komt uit VIVA-2020-50. Dit nummer ligt t/m 15 december in de winkel of kun je hier online bestellen.