Verliefd op een ander? Doe er je voordeel mee

Ineens weet je het: je bent verliefd. Smoorverliefd. Maar niet op je vriend. Zorgwekkend? Nee hoor, zegt de wetenschap. Heel menselijk juist. En als je het goed aanpakt, kunnen die gevoelens voor een ander je relatie juist redden.

 
Al zijn wetenschappers het niet eens over de exacte cijfers – uit verschillende onderzoeken komen verschillende percentages naar voren en mensen zijn geneigd te liegen over overspel – er wordt aangenomen dat zo’n 40% van de mannen en 30% van de vrouwen hun partner ooit heeft bedrogen. Hoeveel mensen daadwerkelijk verliefd worden op een ander, daar is nooit onderzoek naar gedaan. Maar dat het er veel zijn, staat vast, aangezien verschillende onderzoekers stellen dat je er bijna niet aan ontkomt. Hoe dat kan? Wij vonden vier wetenschappelijke verklaringen:

 

1 Je hebt zo je behoeftes

Volgens Mira Kirshenbaum kan dit iedereen overkomen en maakt het je heus geen slecht mens. Ze is al meer dan dertig jaar psychotherapeut en heeft meerdere boeken op haar naam, waaronder ‘Verliefd op een ander’. Kirshenbaum: “De meeste mensen nemen genoegen met een huwelijk dat niet fantastisch is, maar goed genoeg, omdat ze in die relatie vinden wat ze nodig hebben. Mensen worden pas verliefd op een ander als er aan een heel belangrijke behoefte in hun leven niet meer wordt voldaan.” Bijvoorbeeld: affectie, erkenning, aandacht, humor. De vervulling ervan ga je buiten de deur zoeken. En dat hoeft niet de doodsteek van je relatie te betekenen: het kan ook een goeie zaak en zelfs de redding zijn, omdat de boel eens flink wakker geschud wordt. Vaak weet je wel dat er iets mist, maar wát precies, je kunt er de vinger niet op leggen. Als jij echter affectie of aandacht vindt bij een ander, wordt duidelijk wat eraan ontbreekt in je relatie. Stel jezelf daarom de vraag: wat trekt je precies aan in die ander?

 

 

2 Een nieuwe man maakt het weer in je los

De Amerikaanse antropoloog Helen Fisher onderzocht de biologische achtergrond van liefde en stelt dat de mens van nature niet langer dan drie jaar spontaan opgewonden van iemand kan raken. Want de erotische cocktail die opgewekt wordt bij verliefdheid (vol passiestofjes als dopamine en PEA), verliest na verloop van tijd z’n werking. En dus dooft die verzengende sexuele lust die we in het begin van onze relatie voor onze partner voelen, langzaam uit. Maar! Een nieuwe man kan die gevoelens opnieuw aanwakkeren. Meredith Chivers, een Canadese hoogleraar psychologie, heeft verschillende onderzoeken naar opwinding gedaan, en in een ervan liet ze vrouwen naar pornografische audiotapes luisteren in de trant van: ‘Je ontmoet de makelaar voor de buitendeur van het gebouw (…), plotseling voel je de hardheid van zijn penis.’ Ondertussen werden fysieke reacties als vaginale zwelling en vocht gemeten. Met als conclusie: bij de verhalen over vreemden sloegen de meters op tilt. Vrouwen lijken een stuk opgewondener te raken van aantrekkelijke vreemden dan hun eigen partner. Het blinde verlangen en de vlinders in de buik worden dus niet vrijgelaten door de eigen partner, maar door een nieuw manspersoon. Maar wees gerust: je hoeft niet elke twee of drie jaar van man te wisselen om je vlinders nieuw leven in te blazen. Een regelmatige vrijpartij inclusief orgasme geeft verliefde gevoelens een tijdelijke slinger. Want vlak vóór en tijdens een orgasme komt er een wagonlading dopamine vrij, en laat dit stofje nou de grootste boodschapper van passie zijn.

 

3 Je hebt mysterie nodig

Intimiteit en verlangen naar elkaar gaan niet samen, zo stelt relatietherapeut Esther Perel in haar boek ‘Mating in captivity’. Ze brengt nog meer slecht nieuws voor iedereen met een langdurige, monogame relatie: verlangen wordt de kop in gedrukt door gewoonte en herhaling, terwijl dat juist de kenmerken zijn van een lange relatie. Smachten en onzekerheid, dát is nodig voor passie. In een lange relatie ‘heb’ je elkaar en is er geen mysterie, terwijl dat een voorwaarde is voor verlangen. Vandaar dat je dit op den duur buiten je relatie zoekt, aldus Perel, en voor je het weet, heb je een crush op de eerste de beste die je aandacht geeft. Volgens Perel hoeven we de hoop op een bevredigende, langdurige relatie niet op te geven. Nee, je moet de passie met je geliefde inplannen. Hè? Verlangen had toch mysterie nodig? Klopt, en als je weet wat er komen gaat, is dat weinig geheimzinnig. Maar het plannen creëert anticipatie, zegt Perel. En in plaats van een snelle overgang van het alledaagse naar het erotische, wat vaak lastig is, wordt hierdoor de spanning opgebouwd. Wat weer leidt tot sexyer sex.

 

4 Monogamie is niet natuurlijk

Voor alle romantische zieltjes heeft filosoof Alain de Botton in zijn boek ‘Meer denken over seks’ een weinig opbeurende boodschap: het is onrealistisch om er vanuit te gaan dat één persoon voor altijd in alle sexuele en emotionele behoeften van een ander kan voorzien, en toch vertrouwen we hierop. Dit is niet altijd zo geweest: liefde, sex en een gezin waren tot de achttiende eeuw gescheiden. Daarna ontstond in de meer welvarende landen van Europa een nieuw ideaal: voortaan moesten de getrouwde koppels elkaar niet slechts verdragen vanwege de kinderen. Nee, ze moesten ook hevige liefde en begeerte voor elkaar koesteren! Wat eigenlijk niet kan. Want het is heel moeilijk, zeg maar gerust onmogelijk, om een relatie te hebben zonder elkaar beu te raken of nooit sex met een ander te hebben, stelt De Botton, die zo korte metten maakt met romantische idealen. Daarom is verliefd worden op een ander of vreemdgaan een logische reactie; je eigen partner kan nu eenmaal niet in ál je verlangens voorzien. De Botton beweert overigens niet dat je er dan maar aan moet toegeven, want overspel maakt het vermogen om elkaar te vertrouwen stuk. Maar hij veroordeelt het ook niet. Zijn oplossing? Ga met realistischer verwachtingen een relatie aan. Hij pleit voor een ‘weloverwogen’ huwelijk. De Botton: “Als je zo af en toe een slippertje maakt, neem elkaar dit dan niet kwalijk.”

 

Meer lezen over ‘de verboden vlucht’? Lees VIVA 16, tot 15 april in de winkel.

 

Bron: VIVA 16

Beeld: Denise van Leeuwen