8 signalen waaraan je iemand met zelfmoordneigingen kan herkennen

zelfdoding herkennen

Het aantal zelfdodingen onder jongeren is enorm toegenomen, zo bleek gisteren uit cijfers van het CBS. Zijn er signalen waaraan je als buitenstaander kunt herkennen dat een persoon suïcidaal is? En wat doe je in zo’n geval?

Onder jongeren en jongvolwassenen is zelfdoding doodsoorzaak nummer 1. Van alle 10- tot 30-jarigen die in 2017 stierven, heeft een kwart zichzelf van het leven beroofd. Volgens Evita Bloemheuvel van de zelfmoordpreventie-hulplijn is het als buitenstaander moeilijk te zien of iemand met suïcidale gedachten rondloopt. ‘In principe zien we hier in de crisislijn geen standaard type persoon voorbijkomen. Iedereen kan weleens in zijn of haar leven aan zelfmoord denken. We spreken kinderen van tien jaar, maar ook bejaarde mensen die in de tachtig zijn.’

Toch zijn er volgens Evita eigenschappen die kunnen verraden dat iemand speelt met het idee om een einde aan zijn of haar leven te maken.

  • Sombere stemming
  • Emotioneler; iemand heeft bijvoorbeeld veel last van verdriet, woede of angst.
  • Opgelucht in vergelijking met eerder zwaarmoedig gedrag. Dit gedrag ontstaat vaak nadat iemand definitief heeft besloten een einde aan het leven te willen maken. Dat kan voor opluchting zorgen.
  • Extreem gedrag, bijvoorbeeld een verslaving of losbandig uitgavenpatroon.
  • Ongewenst gedrag, bijvoorbeeld erg onrustig, agressief en extreem afwezig.
  • Iemand trekt zich terug, treedt steeds meer op de achtergrond en toont minder motivatie en initiatief.
  • Grijs verzuim. Dit treedt op wanneer iemand steeds vaker afwezig is en zich bijvoorbeeld ziek meldt op werk.
  • Tekenen van afscheid nemen, bijvoorbeeld als iemand geleende spullen teruggeeft, uitspraken doet over de dood en afscheidsberichten op social media plaatst.

Tijd voor actie

Maak je je zorgen om iemand? Ga het gesprek aan. ‘Belangrijk is ernaar durven vragen en het gesprek aan te gaan met de persoon om wie jij je zorgen maakt,’ vertelt Evita. ‘Stel een vraag als: ‘Hoe gaat het nu echt met je?’ of ‘Denk je weleens aan zelfmoord?’ Veel mensen vinden het spannend om deze tweede vraag te stellen omdat ze bang zijn iemand op ideeën te brengen. Het tegendeel is waar: het creëert ruimte om erover te praten en om hulp te zoeken.’

De zelfmoordpreventie-hulplijn adviseert te handelen in drie stappen:

  1. Stel de vraag; denk je weleens aan zelfmoord?
  2. Luister en toon begrip
  3. Zoek samen hulp (bijvoorbeeld bij de huisarts, psycholoog of bel 113 via 0900-0113).

Meer over het stappenplan zie je in de onderstaande video.

viva zomerdeal

Jessica heeft een zwak voor (salsa)dansen, gekke taalfeitjes en de Spaanse cultuur. Voor VIVA schrijft ze over human interest, entertainment, reizen, liefde, seks, eten en al het andere wat haar bezighoudt.