Een bedrijf starten met een goede vriendin: do or don’t?

bedrijf starten vriendin

Een bedrijf starten met een goede vriendin. Ideaal! Je kent elkaar door en door, vertrouwt elkaar en bent graag in elkaars gezelschap. Toch? Think again! “Vriendschap is iets heel anders dan een werkrelatie.”

Tekst Nathalie de Graaf | Beeld Hanna Hachula

“Tijdens een avondje uit met veel wijn wisten we het zeker,” vertelt tekstschrijfster Xaviera Ringeling (39). “We zouden onze krachten gaan bundelen en samen een bedrijf starten. Ik kende mijn vriendin, laten we haar Sara noemen, al jaren en we hadden een goede klik. Eerder hadden we samengewerkt bij hetzelfde bedrijf en inmiddels deelden we een kantoor als  freelancer.” Een tekstbureau, dat moest het worden vertelt Xaviera. “Eén waarbij we ook zelf sites maakten. Dus klanten konden bij ons terecht voor zowel de technische kant als de content. ” Eénmaal nuchter bleek het nog steeds een goed plan. Zo goed, dat Xaviera en Sara besluiten om apart van elkaar op te schrijven wat ze van de samenwerking verwachten. “We bleken op één lijn te zitten,” zegt Xaviera. “Of leken, dat is eigenlijk een beter woord. We hebben er namelijk nooit echt goéd naar gekeken en het A4’tje al snel in een la gestopt.” De eerste barstjes zijn gauw zichtbaar. “Sara stopte minder energie in ons bedrijf, omdat ze ook een aandeel in een ander bedrijf had. Ik dacht dat we er samen vol voor zouden gaan dus dat leverde de eerste irritatie op. Wat me nog meer dwars zat was dat ik daarover niet met haar kon praten. Terwijl ik heel open ben – als ik ergens mee zit dan zeg ik dat – draaide zij er om heen. Ze reageerde ontwijkend als ik onze samenwerking wilde bespreken of als ik het überhaupt ergens over wilde hebben. Dat vertroebelde onze relatie.” Na enkele maanden doet Xaviera nog één poging. “Tijdens een borrel vroeg ik aan haar of ze nog wel wilde samenwerken. Ze zei geen ja, maar ook geen nee. Toen wist ik genoeg.”

“We kwamen erachter dat het essentieel is dat je alles tegen elkaar zegt”

“Samenwerken met een vriendin is heel anders dan met een collega,” zegt arbeidspsychologe Ingrid Smit. “Door de vriendschapsband die je al samen hebt opgebouwd zijn de verwachtingen anders. Als je samen met een relatief vreemde een bedrijf start dan begint de samenwerking bij nul en wordt het vanuit daar opgebouwd. Gaandeweg ontdek je wat  je qua werkverhouding kunt verwachten. Daarbij heb je meer afstand waardoor het makkelijker is om kritiek te geven en te ontvangen. Bij een vriendin ligt dat een stuk gecompliceerder, omdat het al snel persoonlijk wordt opgevat. Daarbij neem je een risico. Als het op werkgebied niet blijkt te klikken dan kan dat ook consequenties hebben voor de vriendschap.”

Dat het wél goed kan gaan bewijzen Mariëlle Smit (25) en Lotte Brunninkhuis (28) van evenementenbureau Make My Event. Al vier jaar leveren ze host en hostesses voor uiteenlopende evenementen en zijn ze zowel compagnons als dikke vriendinnen. Mariëlle: “Lotte en ik studeerden allebei en werkten daarnaast als hostess. Zo leerden we elkaar vijf jaar geleden kennen. Ik vond haar meteen leuk. Ze was ambitieus en gedreven, net als ik. Steeds vaker gingen we buiten het werk een kop koffie drinken.” Tijdens één van die afspraken ontstaat het idee voor Make My Event. “Wij zagen hoe het er in de branche aan toe ging en dachten: dat kunnen wij beter. We wilden een full service evenementenbureau oprichten dat niet alleen hosts en hostesses levert voor evenementen, maar ook sales-, catering- en promotiemedewerkers. Doordat we samen dat doel voor ogen hadden konden we daar naartoe werken.” Het opbouwen van het bedrijf gaat niet zonder slag of stoot. “Gaandeweg loop je natuurlijk wel tegen dingen aan,” zegt ze. “Zo bleek ik bijvoorbeeld af en toe wat ongenuanceerd uit de hoek te kunnen komen en was de één makkelijker in het nemen van risico’s dan de ander. Met wrijving tot gevolg.” Maar de dames hebben al snel hun succesformule te pakken. Mariëlle: “We kwamen erachter dat het essentieel is dat je alles tegen elkaar zegt. Niets opkroppen, niets laten sudderen. Anders volgt een uitbarsting. Alle kleine ergernisjes gelijk uitspreken, dat bleek bij ons de key.” Op hun kantoor heerst echt een mannenmentaliteit vertelt ze. “We hebben inmiddels vijf vrouwen in dienst die onder andere de boekingen doen, maar we zijn allemaal heel straight. Hier wordt niet om elkaar heen gekonkeld of geroddeld. Is er wat? Zeg het dan gewoon. En dat werkt.” Wat de dames ook merken is dat het helpt om een taakverdeling af te spreken. “Lotte is beter met cijfertjes,” zegt Mariëlle. “Dus zij buigt zich eerder over offertes en belastingaanslagen. Ik praat weer wat makkelijker, dus voer vaak het gesprek met klanten.” Ook buiten kantoortijd zien ze elkaar geregeld. “We sporten een paar keer per week samen. Onze personal trainer is héél streng en we hebben dan ook weinig tijd om te kletsen,” lacht ze. “Maar áls we praten dan gaat het best vaak over werk. Net zoals we het op kantoor geregeld over privé zaken hebben. Maar weet je, dat is geen enkel probleem. Je kent elkaar zo goed, dat je meteen ziet als er iets aan de hand is.” In het weekend laten ze elkaar zo veel mogelijk met rust. “Je moet ook je horizon af en toe verbreden,” zegt Mariëlle. “Je even focussen op je partner en andere vrienden. Dan heb je elkaar maandag ook weer wat te vertellen. Toch?”

“Ik mis mijn vriendin wel, de wijnavonden waren met haar het leukst”

Volgens de deskundige een goede en natuurlijke werkhouding. “Of samenwerken met je vriendin een goed idee is hangt helemaal af van de specifieke bijdrage die ieder kan inbrengen,” zegt Ingrid Smit. “Je gaat niet samen een bedrijf starten omdat het gezellig is, maar omdat je een succesvolle onderneming wilt opbouwen. De ene vriendin is bijvoorbeeld goed in verkopen en netwerken, de ander in ideeën bedenken. Die taakverdeling zorgt ervoor dat je niet in elkaars vaarwater komt en dat je elkaar aanvult waardoor je allebei een meerwaarde hebt. Daarbij zorgt de autonomie ervoor dat je plezier in je werk blijft houden. Ook kun je op deze manier duidelijke afspraken maken wie bij meningsverschillen de knoop doorhakt.”

Op tijd irritaties uitspreken is ook een must als je je onderneming wilt laten slagen. “Spreek irritaties uit op een geschikt moment. Als je het allebei wat rustiger hebt of creëer desnoods zo’n moment. Maak ook hier van te voren duidelijke afspraken over.”

Dat is iets dat Mijke Stravers (39) ook heel belangrijk vond toen ze samen met haar vriendin Four Months overnam, een bedrijf in zwangerschapsvervanging van medewerksters werkzaam in marketing, communicatie, hrm en management support. “Toen Heleen me hiervoor vroeg was ik direct heel enthousiast. Ik kende haar al jaren. We hebben elkaar in onze eerste baan leren kennen en zijn sindsdien goede vriendinnen. Toch heb ik ook een paar nachten wakker gelegen. Alle ‘wat als’ scenario’s passeerden de revue.” Mijke wilde absoluut haar vriendin niet kwijtraken en realiseerde zich dat een verschil van zakelijk inzicht zomaar tot een ruzie kan leiden. “Ik hoorde verhalen van andere ondernemers die met hoogoplopende ruzie uit elkaar waren gegaan. Dat benauwde me.” Om dit voor te zijn besluiten de vriendinnen om duidelijke afspraken te maken. “Zo hebben we van te voren uitvoerig besproken wat we van elkaar mochten verwachten. Qua inzet en aantal uren, maar ook qua financiën en wat we zouden doen bij ziekte. Voor het slagen van onze onderneming vonden we het essentieel dat we allebei evenveel inzet zouden tonen en er evenveel uren in zouden stoppen. Ook hebben we een gemeenschappelijk doel geformuleerd.” Ook de open communicatie is bij Mijke en Heleen heel belangrijk. “Als je iets dwars zit dan kun je dat maar beter zeggen. En het niet persoonlijk nemen als je kritiek krijgt. Dat werkt bij ons echt heel goed, want waar ik in het begin zo bang voor was is tot nu toe niet gebeurd: we hebben nog nooit ruzie gehad. Sterker nog, om met Heleen te gaan samenwerken was de beste beslissing ooit.”

En Xaviera? Zij en Sara zijn nog wel on speaking terms, maar de hechte vriendschap is voorbij. Xaviera is wel helemaal happy nu ze zelf haar bedrijf Content Chefs heeft opgericht. “In je eentje kan je lekker doorwerken, omdat je niet meer continu hoeft te overleggen. Maar ik mis Sara wel. Die wijnavonden waren met haar het leukst.”

Do’s

  • Bezint eer gij begint. Bedenk: kun je met deze vriendin een bedrijf leiden? Heeft ze eigenschappen die op werkvlak storend zouden kunnen zijn? Als ze heel chaotisch is bijvoorbeeld dan kan dat tot wrijving leiden.
  • Verdeel de taken.
  • Communiceer open. Maak irritaties bespreekbaar.
  • Begin de werkdag met een kwartiertje kletsen over alles behalve het werk. Gewoon ouwehoeren zoals vriendinnen dat doen. En daarna: knallen 😉
  • Blok af en toe een non-workdag. Doe iets leuks met elkaar dat niets met werk te maken heeft. Jullie zijn namelijk ook nog gewoon vriendinnen.
  • Respecteer elkaars grenzen. Bij vriendinnen kun je 100% jezelf zijn en wil je op elk moment van de dag dingen met elkaar delen. Waak daarvoor wat betreft werk. Val je vriendin niet lastig met een werkappje als ze op vakantie is. Of ’s avonds om 23u. Doe niets wat je bij een collega ook niet zou doen.
  • Maak afspraken met betrekking tot budget. Verschillende uitgavenpatronen kunnen veel frustratie teweeg brengen.
  • Ga regelmatig zitten voor werkoverleg. Wat gaat er goed, wat gaat er minder en hoe lossen we dat op?
  • Bedenk: er zullen regelmatig obstakels zijn in de samenwerking. Hoe je goede zakenpartners kunt zijn is een groei- en leerproces

Dont’s

  • Zomaar beginnen en wel kijken waar het schip strandt. Formuleer een duidelijk doel!
  • Geen afspraken maken over de effort die je in het bedrijf wilt steken. Zorg dat je allebei een evenredig aantal uren draait.
  • De financiën met de Franse slag doen. Maak afspraken over hoeveel geld je in het bedrijf wilt steken. En of de winst in eigen zak gaat of in het bedrijf.
  • Los van elkaar beslissingen nemen. Bedenk van te voren: mag de één los van de ander inkopen doen? Personeel aannemen? Prijzen verlagen?
  • Geen duidelijkheid creëren over ziekte, zwangerschap en andere misère. Denk na over wat te doen als de ander ziek wordt. Hoe zouden de verdiensten dan worden verdeeld? En hoe lang zou dat mogen duren?
  • Zes weken vakantie opnemen zonder te overleggen.
  • Van de één op de andere dag zeggen: ik stop ermee. Maak ook daarover duidelijke afspraken. Stoppen jullie als je het werk niet meer met plezier doet? Als er verlies wordt gedraaid? Een bepaalde winst is behaald?

Stem op jouw favoriete ondernemende vrouwen!

Ook dit jaar is de VIVA400-lijst weer een mix van bijzondere vrouwen: van hoogleraren tot stuntvrouwen en van modeontwerpsters tot groene denkers. Wie is jouw favoriet, of zijn je favoriete samenwerkende vriendinnen, en verdient een VIVA400-award? Klik hier om te stemmen!

Bronnen: greencastle.nl/bedrijfstarten, arbeidspsycholoog Ingrid Smit, chickslovehapiness.com