We gooien massaal het roer om: steeds meer mensen kiezen voor een ambacht als baan

carrière

Daar zit je dan, achter je bureau, achter je beeldscherm, uit het raam te turen. Je bevindt je midden in de kantoortuin en je lichamelijke beweging reikt niet verder dan de gang naar de wc. Stiekem droom je ervan om iets heel anders te doen. Droom je van werk met je handen in plaats van met je hoofd. Guess what? Je bent niet de enige.

Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek blijkt dat we massaal het roer omgooien. In 2018 hadden ruim een miljoen (!) mensen tussen de 15 en 75 jaar een ander beroep dan het jaar daarvoor. Opvallend is dat veel van die mensen niet alleen een switch maakten naar een andere baan. Ze maakten zelfs een carrièreswitch naar een andere sector. Bijvoorbeeld van de financiële dienstverlening naar de zorg. Waar komt dit beroephoppen vandaan?

Van handarbeid naar hoofdarbeid

Arnold Bakker, hoogleraar arbeids- en organisatiepsychologie aan de Erasmus Universiteit, heeft er een verklaring voor. ‘Als je kijkt naar de afgelopen zeventig jaar zie je dat het werk van handarbeid naar hoofdarbeid verschoven is. Fysieke arbeid en ambachten hebben plaatsgemaakt voor beroepen waarbij je continu informatie aan het verwerken bent, met name cognitieve taken hebt en de dagen zittend doorbrengt. Omdat dit de banen zijn die voorhanden zijn, zijn veel mensen hoofdarbeid gaan verrichten, terwijl een ambacht misschien beter bij ze past. De kans op een carrièreswitch wordt daardoor statistisch gezien groter.’

Lees ook:
Psychiater aan het woord: ‘Zie je burn-out maar als een geschenk’

Wat ook meetelt is dat we ons bevinden in gunstige economische tijden, er krapte op de arbeidsmarkt is en we langer doorwerken. Want de rest van je werkende leven met één carrière doen? Dan krab je je wel twee keer achter de oren. Dat is het tegenovergestelde van vroeger, waar er nog geen sprake was van beroephoppen en men prima veertig jaar bij dezelfde werkgever uitzat. Volgens de hoogleraar is dat nu niet meer iets om trots op te zijn. ‘Dat is oubollig, daar lach je om,’ zegt hij in de Volkskrant. En bovendien: werkgevers zitten ook niet meer per se te wachten op werknemers die zo lang blijven hangen. ‘Oudere mensen zijn duur en het werk verandert snel. Werknemers zijn daardoor ook genoodzaakt meer het heft in eigen hand te nemen.’

Burn-out

En dan is er nog het stijgende aantal mensen met burn-outklachten. Ook degene die stress door werk ervaart, krabt zich twee keer achter de oren. En dat zijn er nogal wat. Volgens onderzoek van TNO steeg het percentage werknemers met stressklachten tussen 2007 en 2017 van 11 naar 16 procent. De stress die we voelen, zijn eigenlijk alarmbellen die je dwingen de balans op te maken: past dit werk wel bij me? Geeft dit werk me meer energie dan dan het me kost? Het antwoord op dat soort vragen kan het verlangen om het volledig over een andere boeg te gooien, aanwakkeren. ‘Je wil alle stressoren in je werk wegnemen. Je werkzaamheden volledig veranderen, is natuurlijk de ultieme manier om dat te doen. Vaak komen op zo’n moment oude kinderdromen weer naar boven.’

Mismatch

En voilà, daar komt de carrièreswitch op de loer liggen. ‘We zien accountants die meubelmaker willen worden, maar andersom gebeurt eigenlijk nooit’, zegt Sylvain Engelen van loopbaanadviesbureau Jobpersonality. ‘Dat is natuurlijk te verklaren doordat de switch van hoogopgeleid naar middelbaar- of laagopgeleid makkelijker gemaakt is dan andersom, maar ook doordat er een mismatch is tussen de wensen en kwaliteiten van mensen en de banen die voorhanden zijn.’

En welkom in de jaren twintig: iets met je handen doen terwijl je universitair geschoold bent, is geen taboe meer. Zolang je datgeen wat je doet, maar met passie doet. Hop hop, let’s go beroephoppen.

Beroephoppen in 1, 2, 3!

  • Misschien ben je net afgestuurd, misschien kruipen de minuten voorbij tijdens je huidige baan of misschien heb je het best naar je zin, maar weet je ook dat deze baan niet het eeuwige leven voor je heeft. Grote kans dat je partner, vriendin of je moeder daarom vraagt: ‘Wat wil je dan wél doen?’ Om jezelf een duwtje in de goede richting te geven, is het belangrijk om jezelf vragen te stellen. Véél vragen, liefst zo specifiek mogelijk. Wij hebben de zeven belangrijkste vragen voor je op een rij gezet.
  • Hoe weet je of je gewoon stress hebt of een burn-out nabij bent? Luc Swinnen, arts, bestsellerauteur en bedrijfsconsulent gespecialiseerd in stress, emoties en geluk, legt uit wat de vier alarmsignalen zijn.
  • Ook interessant: in The Wonderful Wizar of Oz, de filmklassieker uit 1939, zien we dat Dorothy en de tovenaar van Oz een metafoor zijn voor de burn-outepidemie onder millennials waarmee we nu te maken hebben.
VIVA's Lise gelooft in een poederroze planeet ergens hier ver, ver vandaan, waar Justin Bieber en Idris Elba samen president zijn en het altijd glitter giet. Zolang die planeet nog niet gevonden is, houdt Lise zich bezig met millennial perikelen en entertainment. Véél entertainment. Wil je me volgen op insta? @lisejasmijn, dan kan ik ook zien wie jij bent.