Niet-Doornroosjes opgelet: er is een doorbraak op het gebied van slapeloosheid

slapeloosheid slaap

De slaap niet kunnen vatten en lang wakker liggen. Midden in de nacht wakker worden en niet meer verder kunnen slapen. Of juist heel vroeg wakker worden. Of een combinatie van deze drie. Gepaard met draaien, woelen, zweten… Slapeloosheid komt in vele vormen. Toch wijst nieuw onderzoek uit op een doorbraak. Klaas Vaak, lees je mee?

Nieuw onderzoek toont aan dat er vijf verschillende menstypen slapeloosheid zijn. Dat is een doorbraak, want eerder kwam men niet verder dan een of twee categorieën. Met deze vijf categorieën hoopt men ook betere behandelingen te kunnen bieden.

Lees ook:
Dit is de reden dat je nu – na de kerstvakantie – zo verrekte moe bent

Wanneer heb je last van slapeloosheid?

First things first: wat is slapeloosheid precies en wanneer heb je er last van? Welnu, Doornroosje, slapeloosheid komt in drie vormen: slecht inslapen, lang wakker liggen en te vaak of te vroeg wakker worden. Er wordt gesproken van slapeloosheid wanneer je meer dan 2 keer per week slecht slaapt en daardoor overdag minder goed functioneert. Lees: overdag ben je moe, energieloos, slaperig, prikkelbaar en heb je minder concentratievermogen.

Een op de tien mensen slaapt chronisch slecht. Hiermee staat slapeloosheid op de tweede plaats in de top 10 van meest voorkomende en belastende psychische ontregelingen.

Hoe zat het eerst?

Voorheen werden mensen die last hebben van slapeloosheid op één grote hoop gegooid. En dat zorgde voor problemen: wat bij de een wel goed werkte, werkte bij de ander totaal niet. ‘De slaappil die aan de ene patiënt met slapeloosheid werd gegeven, werkte totaal niet bij de andere patiënt. We zijn er nu achter gekomen dat die ene sticker over slapeloosheid vijf verschillende stickers zijn. Dat is belangrijk, omdat nu gezocht kan worden naar passende behandelingen,’ aldus onderzoekleider professor dr. Eus van Someren.

Hoe zit het nu?

Op basis van jarenlang onderzoek onder duizenden vrijwilligers van het internetplatform slaapregister.nl concluderen de onderzoekers niet één maar víjf menstypen van slapeloosheid. Er werd gekeken naar karaktereigenschappen die sterk in verbinding staan met de structuur van de hersenen. Hieruit ontstonden vijf heel verschillende profielen van combinaties van karaktereigenschappen. ‘Deze vijf stoornissen of ontregelingen van hersenactiviteit werden tot nu toe altijd op één hoop gegooid. Echt pure onwetendheid,’ stelt van Someren.

De vijf types

  1. Type 1 scoort hoog op aspecten van emotionele instabiliteit: heeft last van neuroses, somberheid, voelt zich vaak hyper en is lang van slag. 16% valt onder dit type.
  2. Type 2 is matig stressgevoelig en sterk beloningsgevoelig. 23% valt onder dit type.
  3. Type 3 is net als type 2 minder stressgevoelig, maar daarnaast ook vrij vlak op emotioneel gebied. 23% valt onder dit type.
  4. Type 4 is evenmin stressgevoelig. Maar gebeurt er iets belangrijks? Dan raakt de slaap sterk en langdurig verstoord. 14% valt onder dit type.
  5. Type 5 lijkt net als type 4 het meest op goede slapers. Dit type heeft weinig last van stress en de slaap wordt nauwelijks beïnvloed door gebeurtenissen. 24% valt onder dit type.

De onderzoekers sluiten niet uit dat er uiteindelijk meer types van slapeloosheid bestaan. Wat betreft de oplossingen is het nog speculeren geblazen. De eerste tips tegen slapeloosheid? Die zijn vrij standaard: geen alcohol meer drinken, mediteren vlak voor het slapengaan, sporten, meer water drinken en niet vechten tegen vermoeidheid. Over die laatste tip schreven we eerder een artikel, over hoe je vermoeidheid kunt zien als een bondgenoot in plaats van een vijand.

Pfoe, dat was flink wat materie. Ook zo moe geworden?

Op de hoogte blijven van onze leukste artikelen en winacties? Schrijf je in voor de VIVA-nieuwsbrief.

Bron: Telegraaf, NRC | Beeld: iStock
VIVA's Lise gelooft in een poederroze planeet ergens hier ver, ver vandaan, waar Justin Bieber en Idris Elba samen president zijn en het altijd glitter giet. Zolang die planeet nog niet is gevonden, houdt Lise zich bezig met millennial perikelen, series, films en boeken. Seks? Seks ook. Reizen? Vooruit, dat ook. Zo'n beetje alles dus. En ze schrijft erover op VIVA.nl.