Heb jij last van financiële FOFO? ‘Fear Of Finding Out’

fofo

Ben jij bang om je saldo te checken? Sta je met trillende handen aan de geldautomaat? En bekijk je de bankieren-apps het liefst met één oog dicht? Welkom in de wereld van een nieuw begrip: financiële FOFO. Oftewel: fear of finding out. 

Geen zorgen, je bent niet alleen. Volgens onderzoek van Barclays heeft 37% van de millennials financial FOFO. Het is de angst voor je bankafschriften en je saldo, die je het liefst benadert als een plaats delict. En hoe ga je om met een plek die je eng vindt? Je draait je om en wilt er niets van weten. Het is een tactiek die veel millennials hanteren.

Wat niet weet…

Want zodra je je bank-app opent, is de kans groot dat je moet huiveren bij het zien van je saldo. Je krijgt stress en je raakt bezorgd, wat het tegenovergestelde is van hoe je je voelt wanneer je geldt uitgeeft. Je wilt het liever niet weten, terwijl je óók weet dat die onwetendheid absoluut geen zegen is. Maar in het geval van je financiële status, voelt het soms wel als een zegen.

Geldverwaarlozing

Die geldverwaarlozing – niet weten hoeveel je hebt en waar je het aan uitgeeft – wordt ons eigenlijk met de paplepel ingegoten. Met één klik betalen, contactloos pinnen en de ‘shop-direct’ functies van Instagram zorgen ervoor dat geld uitgeven nog nooit zo makkelijk was. Geld uitgeven is net zo eenvoudig als het openen van een deur, dat idee. Wanneer je een nieuwsbrief van Nike of Asos ontvangt, kun je binnen drie muisklikken een nieuw paar sneakers naar je toe laten vliegen. Geen wonder dat je vaak ‘per ongeluk’ vergeet hoeveel je hebt uitgegeven.

Shame on you

En dat het ons makkelijk wordt gemaakt is één ding, maar waar komt die schaamte vandaan? Financieel therapeut Brad Klontz heeft een verklaring: ‘Ik moet nog iemand vinden die het basisprincipe van geld niet begrijpt. Wat is: minder spenderen dan je verdient en sparen voor de toekomst. Iedereen kan die twee feiten reciteren, maar er naar handelen? Ho maar. Ik denk dat het saldo daarom vaak als een intense schande aanvoelt.’

Shame on us

Daarmee heeft hij een punt. Geld is (bijna) de belangrijkste oorzaak van angst. Uit het onderzoek van Barclays blijkt dat 43% van de millennials slechter slaapt vanwege geldzorgen. Toch is teveel geld uitgeven iets menselijks: vorig jaar kwam het nieuws naar buiten dat een recordaantal mensen in Nederland in 2017 hulp heeft aangevraagd bij het oplossen van schulden. In totaal klopten 94.000 mensen aan voor een helpende hand.

Geld is een vies woord

Toch heeft geld nog altijd een taboe-karakter. Gesprekken over loon, saldo en spaargeld vermijden we graag, ook met onszelf. Dat betekent dat we eigenlijk nooit echt tot op de bodem uitzoeken – en begrijpen – waarom we op deze manier met geld omgaan. ‘Kijken naar de emoties en triggers achter onze uitgaven is vaak veel productiever dan onszelf een strik budget geven waarmee we onwaarschijnlijk zullen falen,’ legt Brad uit. ‘Weten waarom je iets niet doet, is krachtiger dan weten dat je iets moet doen.’

Rare uitgaven

Ook leuk om te weten: we hebben allemaal rare bestedingspatronen. Fascinerend hieraan is dat we dit vaak zelf niet door hebben, maar wel direct constateren bij anderen. Die vriendin die iedere keer wanneer ze gaat winkelen een andere versie van dezelfde marineblauwe trui koopt? Zij heeft het waarschijnlijk niet eens door. Of die vriendin die online winkelen niet classificeert als een daadwerkelijke uitgave, omdat ze denkt dat ze het meeste terug zal sturen. Terwijl de Zara-doos na 3 weken nog in de hoek van haar kamer staat. Zulke bestedingspatronen hebben we allemaal.

Dat komt omdat we geneigd zijn om ons geld emotioneel te besteden. Geld is niet alleen wiskunde en – net zoals we niet alleen eten omdat we honger hebben – we geven geld niet alleen uit omdat we ‘iets nodig hebben.’ We kopen schoenen omdat we verdrietig zijn, we kopen schoenen omdat we ons vervelen en we kopen schoenen omdat we een goede week op kantoor achter de rug hebben. Loop eens naar je schoenenkast en vraag je af: welke schoenen heb je gekocht omdat je ze nodig had?

Geldspijt

Nog een vraag die je jezelf mag stellen: wat is je laatste geldspijt geweest? Zijn dat die sportlessen geweest, waar je dit keer écht naar toe zou gaan, maar waar je toch niet naar toe bent gegaan? Ook daarin ben je niet alleen. Er is namelijk een grote kloof tussen wie we geloven dat we zullen zijn  en wie we zijn. We geloven dat we ons in de toekomst wél kunnen houden aan een budget, beginnen met sparen en kleding terugsturen die niet past… Maar wakey wakey, the future is now. 

Pensioen

Toch verhoudt financiële FOFO zich niet alleen tot winkelen. Het strekt zich ook uit over pensioenen. Wie is er nu al bezig met z’n pensioen? Waarom zou je überhaupt sparen voor de toekomst? Het zegt vrij weinig over je, niemand weet dat je het hebt en je kunt het niet op Instagram zetten, dus why bother? 

Beat the beast

En oké, je pensioen is een zorg voor later, maar waar het echt omgaat is: we moeten het vaker over geld hebben. We moeten geld leuker maken, vieren dat we het hebben. En er bewust mee bezig zijn.We moeten ons niet langer schamen voor onze uitgaven, voor die rode cijfers op je saldo. We moeten de triggers voor onze uitgaven onderzoeken en verder kijken dan alleen ons saldo. Waarom zijn we in tijden van empowerment niet open en eerlijk over onze uitgaven? We moeten er grip op krijgen, in plaats van dat het grip op ons heeft. Dus duik dat saldo in en maak korte metten met je FOFO (en vraag je af waarom je uitgeeft wat je uitgeeft).

Op de hoogte blijven van de leukste artikelen en winacties? Schrijf je in voor de VIVA-nieuwsbrief.

VIVA banner

VIVA's Lise gelooft in een poederroze planeet ergens hier ver, ver vandaan, waar Justin Bieber en Idris Elba samen president zijn en het altijd glitter giet. Zolang die planeet nog niet gevonden is, houdt Lise zich bezig met millennial perikelen en entertainment. Véél entertainment. Wil je me volgen op insta? @lisejasmijn, dan kan ik ook zien wie jij bent.