Zij gaven hun leven wat meer kleur: ‘Je hebt maar één leven’

Je rekeningen betalen, op tijd naar je werk, gezond eten. Keurig joh, precies zoals het hoort. Maar wat als je net even wat meer sjeu in je leven wilt? Vier kleurrijke types en één expert vertellen je hoe je dat voor elkaar krijgt.

Tekst Milou van der Will 
Illustraties Anna van Dooren

Haar witgrijze haren met soms een vleugje lila, de uitbundige sieraden, en natuurlijk die gigantische bril. We hebben het over Iris Apfel, de lekker-gekke, hoogbejaarde ontwerper uit New York die zich met haar verschijning al decennialang op de kaart zet als een nogal kleurrijke 
persoonlijkheid. Ze staat erom bekend dat ze zich maar weinig van anderen aantrekt en nog minder van hoe het ‘hoort’. “Je hebt maar één leven,” zegt ze er zelf over, “en daar kun je maar beter optimaal van genieten.”

Een wijze uitspraak, en niet alleen vanwege haar leeftijd – Apfel wordt deze maand vijfen-negentig jaar. Vanwege de onuitputtelijke levenslust die ze uitstraalt, is Apfel ook een inspiratiebron. Eerlijk is eerlijk: zo energiek willen we de honderd allemaal wel aantikken. Hoe? We gaan op zoek naar de geheimen achter zo’n kleurrijk leven. En geen zorgen: er zijn vast meer manieren om het leven wat kleur te geven dan een overdreven grote bril opzetten.

Stap uit het zo-
hoort-het-hokje

Zo is het om te beginnen goed als we ons eens wat minder aantrekken van het zo-hoort-het-
gevoel, vindt psycholoog Frederike Mewe, die mensen naar een kleurrijker (en leuker) leven coacht. Met haar advies bedoelt ze dat het zinvol is om te kijken of je dingen doet omdat het nu eenmaal zo hoort of omdat je het wilt. “Daar bewust bij stilstaan, levert je veel informatie op. Ben je die baan al jaren zat? Overweeg dan 
serieus om ermee te stoppen.” Dat kan eng 
zijn, zeker in een nuchtere maatschappij als de Nederlandse. Maar de tijd vraagt er volgens haar wel om. “Er is veel ellende in de wereld, maar dat wordt echt niet meer of minder als jij je 
eigen pad volgt. Laat je niet afschrikken. En 
probeer je angsten onder ogen te komen. Vraag jezelf af: wat is het ergste wat er kan gebeuren als ik mijn hart volg? Het allerallerergste? Dat valt vaak best mee.”

Blijf jezellef

Aisha (33) stapte zes jaar geleden al van het zo-hoort-het-treintje. De zangeres en entertainer treedt tegenwoordig op onder de artiestennaam I Am Aisha, maar hopte daarvoor van de ene naar de andere baan. “Dan in de thuiszorg, dan weer als koerier. Op een ochtend dacht ik: wauw, is dit echt hoe mijn leven eruit hoort te zien? Serieus? Ik was net een robot. Opstaan, werken, rekeningen betalen, huis schoonmaken.” Aisha besloot diezelfde ochtend nog het roer om te gooien en haar droom na te jagen. “Muziek is het enige waar ik echt plezier uit haal, dus belde ik mijn collega-rapper Winne en zei: ‘Ik vind mijn leven niet leuk, ik wil serieus voor de muziek gaan. Waar begin ik?’” Een van de dingen die Winne haar adviseerde was om haarzelf te blijven. Misschien een cliché, maar wel een van grote waarde. Gelukkig heeft Aisha naar eigen zeggen het sterke karakter van haar vader, ook muzikant. “Hij is een vrije vogel 
die zich van niemand iets aantrekt. Het ene 
moment belt hij me vanaf Jamaica, dan zit ie weer in Peru. Hij heeft me geleerd om nooit bang te zijn, waardoor ik mezelf durf te zijn.”

Vergroot je goeie 
kenmerken uit

Aangezien Aisha toch besloot artiest te worden, ging ze een stap verder en trok imagoconsultant Kim Keizer aan. Het doel: de eigenschappen 
die Aisha kenmerken, uitvergroten. Haar lange nagels worden sinds die tijd standaard in opvallende kleuren gelakt. “En dan één nagel in een andere kleur.” Ook haar outfits worden zorgvuldig uitgekozen. “Ik vind het een belediging voor mijn publiek als ik in mijn dinsdagmiddagoutfit op het podium klim. Nee, ik geef ze de beste 
Aisha, altijd weer.”

Haar belangrijkste les tot nu toe? “Negatieve 
gedachtes zijn vergif. Je verliest jaren door pessimistisch te denken. Een positieve mindstate is de enige oplossing. Dan denk je: oké, dit gaat kut, maar wat kan ik doen om het minder kut 
te maken? Aanpakken die handel.” Dat ze van aanpakken weet, heeft Aisha bewezen. Zo werkt ze samen met de top van de Nederlandse hiphop, heeft ze een deal bij het succesvolle label Top Notch en is de video van haar single ‘Zulke dingen doe je’ met Dio en Spanker al ruim zeven miljoen keer bekeken op YouTube. “Laatst trad ik in het Olympisch stadion op. Dan sta 
ik daar te schitteren en denk ik: wát een baan. Wát een leven.”

Sta op als je valt

Ook kunstenares Roxanne Dekker (33) staat met regelmaat stil bij hoe goed ze het heeft. 
“Ik wist al op jonge leeftijd wat ik leuk vond,” vertelt ze. “Dat is een luxe, want veel mensen weten dat niet zo goed. Daarnaast bofte ik met goede docenten en coachende ouders. Zelf geef ik naast het schilderen ook wekelijks kunstles aan kinderen volgens mijn alles-is-goed-filosofie. Het leven is geen wedstrijd. Lukt het niet, dan probeer je het toch nog een keer? Met oefenen kom je er wel. Dat geloof in jezelf is ongelooflijk belangrijk. Luister niet te veel naar al die negatieve gedachten die maar rondzingen in je hoofd,” zegt ze. “Het is de kunst om meer te voelen, veel te experimenteren. Sommige stappen lijken een verspilling van tijd, maar zijn juist nodig om ergens te komen. Het is goed om geduld te hebben en het leven te nemen zoals het komt.”

Luister naar je intuïtie

Met haar felgekleurde lippenstift en antieke 
sieraden is Roxanne op zich al een kleurrijke verschijning, maar de echte explosie van kleuren vind je terug in haar werk. “Ik schilder 
intuïtief,” vertelt ze. Soms maakt ze vrij werk, soms in opdracht, zoals voor haar eigen label My Favourites. Daarvoor maakt ze schilderijen bij liedjes, zoals ze ook deed voor het (toepasselijk getitelde) album ‘In kleur’ van haar vriend Sef. “Al is het binnen een kader, ik streef altijd naar vrijheid: dat maakt mijn leven kleurrijk. Natuurlijk staat een kunstenaarsleven altijd op gespannen voet met financiën, want je moet aan het eind van de maand ook je huur betalen. Maar ik heb gekozen voor een vrij beroep en 
accepteer daarmee dat spanningsveld. Ja, ik verdien misschien wat minder dan iemand op kantoor, maar mijn vrijheid is me veel meer waard.”

Als inspiratiebron noemt Roxanne de Japanse kunstenaar Yayoi Kusama, die ze bewondert omdat ze zo excentriek is. “Zij heeft niets te 
maken met wat anderen ervan vinden. Zelf kan ik daar nog weleens over piekeren.”
Tijdens zo’n piekermoment is het Sef die haar bij de hand neemt. “Hij kan goed relativeren, het positieve belichten. Hij motiveert me altijd te gaan voor wat ik wil en helpt me om mijn angsten los te laten.”

Tem je angsten

Angst is voor veel mensen een obstakel bij het op zoek gaan naar de kleur in hun leven. Psycholoog Frederike Mewe: “De wereld is steeds groter geworden. Social media laten prachtige plaatjes zien, maar als je de hele tijd ziet hoe 
anderen het doen, word je daar onzeker van. Je gaat jezelf vergelijken met anderen. Er kleeft een hoge mate van eigen verantwoordelijkheid aan deze tijd: je hebt je geluk zelf in de hand. Maar de overvloed aan keuzes, gecombineerd met die perfecte plaatjes, maken juist dat je 
ontevreden wordt en jezelf aanpraat dat je iets niet kunt.” Volgens Mewe is het een opluchting als je kunt accepteren dat het leven niet maakbaar is. “Op veel zaken heb je invloed, maar op sommige dingen ook niet. Als je daar rust in vindt, ben je een tevredener mens. Je leeft er meer door in het hier en nu.”

Over zaken waar je wél invloed op hebt, zoals het temmen van je angsten, zegt ze: “Vertel jezelf eens een ander verhaal dan het aloude ‘ik kan dit niet, ik durf het niet’. Eigenlijk is het een simpele oefening, maar door je eigen gedachtes om te buigen en jezelf een ander verhaal te vertellen (ik kan dit wél, ik ga het proberen), zie je ineens mogelijkheden.”

Zeg die kutbaan op

Oké, tenzij je leuk werk hebt, natuurlijk. Maar volgens kunstenaar en fotograaf Sven Signe den Hartogh (23) zijn tijd en ruimte voor jezelf essentieel voor het kunnen luisteren naar je hart. Uit onvrede over het onderwijssysteem stopte hij op zijn zeventiende met studeren en ging aan het werk in een jeanszaak. “Toen ik na een leerzame tijd met mijn baan stopte, vroeg mijn omgeving constant of ik alweer iets nieuws had. Maar dat was ik helemaal niet van plan. Direct werd ik veroordeeld: dat kan niet, je bent nog zo jong, ga dan naar school. Maar ik wist niet wat ik wilde, dus wat heeft dat dan voor zin? Ik heb een paar maanden veel gewandeld, met mijn vriendin Nina. Documentaires gekeken, muziek beluisterd. En uiteindelijk ontstond mijn interesse voor fotograferen. Door uit dat stomme patroon van werken en geld verdienen te stappen, had 
ik mezelf de tijd en de ruimte gegeven om dat boven te laten komen. Natuurlijk weet ik dat 
dit niet voor iedereen een optie is, dat het nogal heroïsch is om te zeggen: ik stop met mijn baan en ga nu voor wat ik leuk vind. Maar je kunt je ook afvragen of je levensstandaard, die grote tv, die chique auto en dat dure huis, het waard is om met een kutbaan te blijven zitten.” Sven ziet vaak dat mensen toeleven naar een punt waarop ze eindelijk mogen genieten van het leven. “Het klinkt misschien rot,” zegt hij, “maar als je tot je pensioen wacht met genieten, heb je straks misschien wel een hernia. Of kanker. En dan? Het leven is nu.”

Draag waar je zin in hebt

Sven en zijn vriendin besteden veel tijd en aandacht aan hoe ze eruitzien. Nina van der Meer: “Ik zie het als een manier om mezelf te uiten. Ik ben er altijd mee bezig, elke dag, want ik heb al van jongs af aan het verlangen om anders te zijn dan de rest.” Sven is op zijn beurt gek op vrouwenkleding en draagt nagellak. Ja, mensen kijken hem na als hij op straat loopt. En nee, dat komt niet (alleen) door de nagellak. “Ik heb veel tattoos in mijn gezicht en ik merk dat mensen het interessant vinden om daar naar te kijken. Soms vind ik dat lastig, maar dan zeggen ze: ‘Ach, zeur niet, je vraagt er ook een beetje om.’ Maar die tattoos heb ik niet om aandacht te trekken. Ik vind ze gewoon heel mooi.”

Het uiten van authenticiteit past bij de huidige generatie, denkt Mewe. “Het heeft te maken met de individualistische maatschappij. Daardoor voelen mensen de behoefte om kleur te 
bekennen. Een letterlijke toevoeging aan je lijf vertelt iets over jou als persoon. Iets waarmee je laat zien: dit ben ik.”

Vind je innerlijke Iris

Dat een kleurrijk leven niet betekent dat je al bent waar je wilt zijn, bewijst Nina. Met Sven reist ze de wereld rond, wandelt eindeloos en bivakkeert zonder telefoon in een pipowagen op de Veluwe. “Ik heb een mooi leven,” vertelt ze. “maar het is nog wel een leerweg. Ik voel me vrij in wat ik doe en wie ik ben, maar ik weet nog niet wat ik echt wil. Het leukst waar ik op werkgebied nu mee bezig ben, is de foodtruck There and back again, waarmee ik samen met mijn moeder thee en taart verkoop op festivals. Maar wat mijn grote drijfveer voor dit leven is? Dat blijft een zoektocht.”

Met die zoektocht ziet Mewe wel meer mensen worstelen. Ze adviseert om je blik naar binnen te richten in plaats van naar buiten. Moeilijk, in een tijd waarin elke poep en scheet het internet op wordt geslingerd. “Maar een kleurrijk leven gaat niet over hoe excentriek of opvallend je bent,” zegt ze. “Het gaat erom dat je een weg volgt die bij jou past. Dat je keuzes maakt die kloppen voor jou. Kijk naar wat er in jou leeft dat gehoord wil worden.” Hoe je dat het best kunt doen, is per persoon verschillend. “De één lukt het met meditatie, de ander met sporten. 
Ik zou overwegen om zoiets samen met een coach uit te zoeken. Je leeft dit leven maar één keer. Zorg dat je er het beste uithaalt.”

Dit artikel is afkomstig uit VIVA 33. Abonnee worden of een losse editie van VIVA bestellen? Klik hieronder:

»Bestel VIVA online | Klik hier «