Piloot Barbara: ‘Een passagier wilde niet met me vliegen omdat ik een vrouw ben’

Een vrouw achter de stuurknuppel van een Airbus, dat moet anno 2017 de normaalste zaak van de wereld zijn, toch? Niets is minder waar. Wereldwijd zijn slechts 3% van de piloten in de commerciële luchtvaart vrouw en maar 450 vrouwen dragen de rang captain. Where the ladies at?! VIVA’s Eline vloog naar Londen om Easyjet-piloot Barbara van Urk (29) in de cockpit te interviewen.

schermafbeelding-2017-01-11-om-17-25-50

Vijftig vrouwen per jaar
Wereldwijd zijn slechts 3% van de piloten in de commerciële luchtvaart vrouw en maar 450 vrouwen dragen de rang captain. En dus wil Easyjet meer vrouwen up in the air. Met hun programma, het Amy Johnson Flying Initiative, willen ze dat in 2020 twintig procent van de nieuwe aspirant-piloten vrouw is en dat betekent dat ze jaarlijks ongeveer vijftig vrouwelijke piloten moeten aannemen om het gezicht van de luchtvaart geleidelijk te veranderen.

Zeg Barbara… wat vind jij ervan dat er zo weinig vrouwen piloot zijn?
“Ja, de luchtvaart loopt behoorlijk achter hè? Ik denk dat een paar oorzaken heeft. Van oudsher is het echt een mannenberoep omdat het vrij technisch is en daarnaast spelen de kosten mee. Het is toch een flinke lening die je aangaat en bij het kiezen van een carrière nemen mannen denk ik sneller een financieel risico.”

Dat technische aspect, is dat juist niet waarom vrouwen afhaken?
“De cockpit ziet er afschrikwekkend uit, maar als je eenmaal weet waar wat zit en hoe het werkt, dan is het allemaal zo ingewikkeld niet meer. Het is geen rocket science, we zijn geen astronauten. We hebben een aantal systemen maar uiteindelijk is er overzicht en is het logisch.”

En jij dacht: ik doe het gewoon?
“Mijn broer wilde altijd piloot worden en ik mocht mee met zijn vlieglessen. Toen dacht ik: dit is zo gaaf, dit wil ik ook! Toen ben ik informatie gaan zoeken en kwam ik erachter dat je met een HAVO diploma en natuurkunde en wiskunde in je vakkenpakket gewoon mee kunt doen met de selectie. Je hoeft dus niet de allerhoogste opleiding te hebben om piloot te worden. Maar zeker, ik heb ook geluk gehad met de support van mijn ouders.”

Was je op school ook de enige vrouw in je klas?
“In elke klas waar ik in heb gezeten voor mijn vliegopleiding en daarna bij de trainingen bij vliegmaatschappijen was ik vaak de enige vrouw. Je moet je er dus wel op instellen dat je tussen veel mannen terechtkomt. Terwijl als je klaar bent en je gaat vliegen, dan zijn je collega’s om je heen, zoals de cabin crew, voornamelijk vrouwelijk.”

Heb je wel eens vervelende reacties gehad van passagiers?
“Ik heb ooit een Zwitserse passagier gehad op een zakenjet die niet met me wilde vliegen omdat ik een vrouw was. Het is maar net hoe je met zulke mensen omgaat. Dan is het een kwestie van uitleggen. Mannen en vrouwen hebben precies dezelfde trainingen, we doen dezelfde examens en we zijn hetzelfde gekwalificeerd. En daarna is het gewoon; of u vliegt vandaag met haar, of u vliegt vandaag helemaal niet.”

Waar komt dat argwanende gevoel vandaan denk je? Ik vind het toch wel bekrompen. Het is 2017!
“Het is voor een groot deel onwetendheid. Als iets niet vaak voorkomt is het meteen anders. Ik was 19 toen ik klaar was met de vliegopleiding. Ik was een vrouw én heel jong, dus daar kreeg ik wel wat vragen over. Voornamelijk over hoe lang ik al vloog. Aan hoe die vraag gesteld wordt merk je toch dat er argwaan is, maar dat is echt helemaal nergens voor nodig.”

Wat is er zo leuk aan dit vak?
“Ik vlieg elke week elke dag ergens anders naartoe, maar ik ben aan het eind van mijn werkdag gewoon weer thuis in Haarlem. De ene dag naar Rome, de andere dag naar Tel Aviv, dan weer naar Catania. De ene dag doe ik twee langere vluchten en de andere dag doe ik vier vluchten, bijvoorbeeld Londen heen en weer en daarna Berlijn heen en weer. Vorig jaar was ik in London Gatwick gestationeerd en had ik ook nachtstops. Dan ben je zo’n twintig uur op een bestemming en heb je echt wel even tijd om de stad in te gaan.”

Wat zijn jouw favoriete uitzichten vanuit de cockpit?
“In deze wintertijd zeker de Alpen. Ik heb ze gisteren nog gezien, toen ik naar Rome vloog. Maar ik moet zeggen dat Nederland ook bijzonder blijft, hoor. We hebben op Schiphol zes landingsbanen en dus zes vliegroutes. Ik kom bijna elke dag via een andere route Nederland binnen en dat verveelt echt nooit.”

Wat is de volgende stap in jouw carrière?
“Gezagvoerder worden! De vlieguren heb ik daarvoor al, maar ik moet nog door een aantal selecties heen. Het draait echt om de juiste beslissingen maken op de juiste tijd, met de juiste middelen. Je moet oplossingsgericht zijn in de luchtvaart. En je bent natuurlijk altijd afhankelijk van je hoeveelheid brandstof: de brandstof in je tanks geeft je de tijd waarin je een probleem kunt oplossen. Dat is de grootste uitdaging.”

Wat zou je tegen de dames zeggen die piloot willen worden maar daarover twijfelen vanwege de vooroordelen en het gebrek aan rolmodellen?
“Ze hoeven niet bang te zijn dat ze in een mannenwereld terecht komen. Het is geen typisch mannenwerk, het is gewoon een wereld waar op dit moment meer mannen in werkzaam zijn. Laat dat je vooral niet tegenhouden. En als je een keer vliegt: vraag gewoon of je in de cockpit mag kijken als we op de grond staan na de vlucht.”