Swahili, mooi taaltje

We zijn bijna twee weken terug in Moshi en ik heb het Swahili weer aardig terug in mijn hoofd. We waren drie maanden in Nederland geweest, dus het was een beetje weggezakt.

Nationale eenheid.
Swahili wordt in heel Oost Afrika gesproken. Toen Julius Nyerere in 1962 de eerste president van Tanzania werd, had hij grote plannen met het net onafhankelijk geworden land. Hij wilde een gevoel van nationale eenheid creëren onder de 120 verschillende stammen. Daarom maakte hij Swahili de nationale taal van Tanzania.

Teun en ik kunnen ons redelijk redden in het Swahili. Regelmatig rollen vloeiende zinnen als vanzelf uit mijn mond. Helaas heb ik ze niet altijd helemaal onder controle. Maar fouten maken geeft niet. Iedereen is zeer vergevingsgezind. Alhoewel foutjes soms leiden tot misverstanden of onbedoelde beledigingen.

Erg handig
Het is erg handig om de lokale taal te spreken. Onze collega’s spreken redelijk Engels, maar ze waarderen onze inzet ontzettend. Het opent deuren naar nieuwe contacten. Samenwerken gaat makkelijker als je af en toe in het Swahili kunt babbelen. De patiënten in onze studies spreken meestal geen Engels en het is leuk om ook met hen een woordje te kunnen wisselen.

Op de markt hebben onderhandelingen meer effect als ze in het Swahili gaan. En ook op reis kom je niet ver zonder Swahili te spreken.

Sh-English
De uitspraak is simpel, maar Swahili vergt toch enige oefening. Gelukkig zijn veel woorden afgeleid van het Engels. Zo werken er in een hospitali heel veel daktari. Het busstation is het stesheni ya basi. Je stapt ‘s ochtends op je baisikeli. Ik werk veel op mijn computa en laadt mijn telefoon op met een charga.

Keep left
Ik heb een aantal favoriete Swahili-woorden. Men rijdt hier aan de linkerkant van de weg; het woord voor rotonde is dan ook: kipilefti.

Onbedoeld grof
Er zijn dus makkelijke woorden. Maar veel woorden lijken erg op elkaar. En dat maakt  het wel eens lastig voor de kersverse Swahili-spreker. En leidt soms tot onbedoeld grove uitspraken.

Je zou niet de eerste zijn die vraagt of er ‘langs de rivier veel penissen zitten’. Immer, een mug is mbu en een penis mbo. Een vriendin van ons vroeg vorig jaar aan een dorpshoofd of ze in het afgelegen droge gebied ‘nog van plan waren om clitorissen te slaan’. (clitoris is kisimi  en waterput kisima).

Onderbroeken inleveren a.u.b.!
En zo had ik eens na een vergadering het hele gezelschap – inclusief de directeur – verzocht hun onderbroeken bij mij in te leveren. Iedereen begon heel hard te lachen. Gelukkig hadden ze door dat ik eigenlijk hun lege frisdrank flesjes (chupa) bedoelde en niet kun onderbroek (chupi).

Groeten uit een snikheet Moshi. De regens zijn in aantocht, zeggen ze. Maar ik heb ze nog niet gezien. Hieronder een foto van ons huis. Mocht de wedstrijd doorgaan (zie reactie vorig bericht), dan wordt dit je verblijfplaats!

Ons huis + grote tuin in Moshi!