Vertrouwenspersoon op de werkvloer: na #metoo is het belang hiervan alleen maar groter geworden

vertrouwenspersoon

Wie te maken krijgt met ongewenst gedrag, kan in veel bedrijven bij een vertrouwenspersoon terecht. Maar wanneer klop je aan?

Een geintje op de werkvloer moet kunnen, toch? Niet iedereen denkt daar hetzelfde over. Wat voor de één een plagerijtje is, kan voor de ander een slapeloze nacht betekenen. Maar hoe geef je dat aan op kantoor? Die ene bevriende collega lijkt misschien een logische stap, maar kan in veel gevallen weinig voor je betekenen.

Vertrouwenspersoon op de werkvloer

Het is dan ook niet voor niets dat bedrijven vaak een vertrouwenspersoon aanwijzen, bij wie medewerkers met hun klachten terechtkunnen. Hier kunnen ze melding maken van uiteenlopende zaken: van seksuele intimidatie tot discriminatie, pesten en ander ongewenst gedrag.

‘Zie jij deze persoon regelmatig bij de directie binnenlopen, dan kan dat onveilig voelen’

Niet iedereen is geschikt voor de functie, zegt Inge te Brake van de Landelijke Vereniging van Vertrouwenspersonen. “HR-medewerkers, leden van de ondernemingsraad of managers zijn over het algemeen uitgesloten vanwege hun dubbelrol.” Zoals de naam immers al impliceert, is de rol vertrouwelijk. Zie jij deze persoon regelmatig bij de directie binnenlopen, dan kan dat onveilig voelen.

Onzichtbaar

En dus kan het je naaste collega zijn, maar ook iemand van een andere afdeling. De communicatie daarover ziet Te Brake overigens nog vaak fout gaan. “Mensen moeten je wel weten te vinden binnen de organisatie, anders kunnen ze hun problemen niet bij je aankaarten.”

Een vertrouwenspersoon kan ook extern opereren, zoals Marcel Oldenhuizing van ArboNed doet. Hij doet dit bij zo’n vijftig bedrijven, mensen kunnen hem altijd bellen of mailen. Per week gebeurt dat gemiddeld twee keer met serieuze klachten. “Ik word wel vaker gebeld, maar het is belangrijk om onderscheid te maken tussen meldingen over bijvoorbeeld functioneren en zaken die echt bij mij terecht moeten komen. Een slecht beoordelingsgesprek of stress, daar ga ik niet over.”

Na #metoo

Oldenhuizing heeft zijn rol zien veranderen sinds #metoo in 2017. “Het belang van de vertrouwenspersoon werd weer eens onderstreept. Bedrijven besteden er nu meer aandacht aan.” Dat blijkt ook uit een onderzoek uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid uit 2018. De helft van de Nederlandse organisaties heeft een vertrouwenspersoon, waarbij grotere organisaties vooroplopen.

Geef vertrouwenspersoon de tijd en middelen

“Toen ik in de ziektewet terechtkwam door een burn-out en fysieke klachten, heb ik veel gepraat met de vertrouwenspersoon”, vertelt Nazrien Ozir over haar tijd in dienst van de overheid aan Nu.nl. Afspraken werden gemaakt buiten kantoor, omdat Ozir niet de indruk wilde wekken dat er iets aan de hand was. “Klachten blijven altijd anoniem, maar als mensen mij met hem hadden zien praten, wisten ze dat ik dat was.”

‘Ik wilde niet de indruk wilde wekken dat er iets aan de hand was’

Het is volgens Te Brake nodig dat vertrouwenspersonen genoeg middelen krijgen om hun werk goed te doen. “Anders heb je ze vooral aangenomen voor op papier. Deze mensen doen dit naast hun baan, maar geef ze ook de tijd, het geld en de ruimte om mensen daadwerkelijk te kunnen helpen.”

Voor Ozir was het fijn om haar klachten met iemand te bespreken die wat verder van haar afstaat. “Ik had ook twee collega’s met wie ik lief en leed deelde, dat luchtte op. Maar de vertrouwenspersoon kon ook daadwerkelijk iets voor mij betekenen en veranderen op mijn werk.”

Oldenhuizing benadrukt dat hij als vertrouwenspersoon altijd aan de kant van de medewerker staat. “Eigenlijk zijn wij de oren en de ogen van de directie – we weten van de dingen die zij over het hoofd zien.”

Stappen die een vertrouwenspersoon neemt

  • Verhaal aanhoren en bepalen of het daadwerkelijk gaat om ongewenst gedrag.
  • Adviseren in bepaalde stappen, zodat de persoon het zelf op kan lossen.
  • Mocht dat niet lukken, dan spreekt de vertrouwenspersoon met de directie. Dit gebeurt vaak nadat er meerdere meldingen binnengekomen zijn over hetzelfde probleem, zoals een intimiderende leidinggevende of een pestende collega.
  • Als het niet in de informele sfeer opgelost kan worden, dan kan de werknemer met behulp van de vertrouwenspersoon een officiële klacht indienen bij de klachtencommissie. Die bepaalt de gegrondheid.
Tekst: Loeka Oostra via Nu.nl