‘We denken dat vrouwen en mannen in Nederland gelijk zijn. Dát is het probleem’

caroline glasbergen

Een vrouw aan de top. Het zou vanzelfsprekend moeten zijn, maar in de praktijk nemen vooral witte, hoogopgeleide mannen die plek nog in. Dat moet en kán anders, weet vrouwelijk leiderschapsexpert Caroline Glasbergen. En het liefst een beetje snel. ‘Als we in dit tempo doorgaan, zijn vrouwen en mannen over tweehonderd jaar nog niet gelijk.’

Vrouwen en mannen zouden gelijk moeten worden behandeld, maar daarmee is het nog beroerd gesteld in Nederland. Vrouwen krijgen nog altijd structureel minder betaald dan hun mannelijke collega’s en dringen moeilijk door in de toplagen van grote bedrijven. Tweederde van bedrijven heeft geen enkele vrouw in de hoogste bestuurslaag. Leiderschap door vrouwen is dus niet zo vanzelfsprekend. En ook niet eenvoudig.

Authentiek leiderschap

De vrouwen die wél die leiderschapsrol invullen, wat hebben zij gemeen? Met die vraag ging Caroline Glasbergen op onderzoek uit. Ze sprak meer dan zeventig succesvolle vrouwen – onder meer Kaouthar Darmoni, Sigrid Kaag en Talitha Muusse – voor haar podcastserie New Female Leader. Caroline ontdekte de overeenkomst: de vrouwen zijn allemaal authentiek, óók in hun leiderschap. Nu komt ze met het boek New Female Leaders, waarin ze het geheim van deze vrouwen deelt en leer je door door middel van het door haar ontwikkelde 3C-model hoe ook jij vanuit je eigen waarden kan leiden. VIVA sprak Caroline aan de telefoon.

Aanvankelijk onderzocht je wat vrouwelijk leiderschap is. Jouw conclusie is: vrouwelijk leiderschap bestaat niet. Hoe zit dat? 

‘Ik ging zien dat het verschil tussen mensen veel groter is, niet zozeer tussen gender. Dat blijkt ook uit onderzoek. Het probleem zit ‘m in onze taal: we koppelen bepaalde kwaliteiten aan gender. Masculine waarden, zoals doorzettingsvermogen, dominantie en doortastendheid zijn waarden die we bij een leider verwachten, en die linken we nog steeds aan mannen. Terwijl dat slechts de helft van de medaille is. Een goede leider heeft ook feminiene kwaliteiten en brengt het totaal in balans.’

Wat is nu het grootste obstakel voor vrouwen die willen leiden?

‘We denken bij een leider nog steeds aan een witte, hoogopgeleide man. We hebben een beperkt beeld over vrouwen en leiden, we verwachten niet dat een vrouw óók aan de top kan staan van een bedrijf of een land. Tegelijkertijd hebben vrouwen te maken met een stereotiepe beeld van hoe ze zich horen te gedragen: rustig zijn, zich op de achtergrond houden, leuk lachen en vooral niet te aanwezig of te ambitieus zijn. Het probleem is dat het beeld van een ‘goede vrouw’ niet matcht met het beeld van een goede leider. Deze vooroordelen maakt leiden heel lastig voor vrouwen. Je zit als het ware tussen twee polen in en kan het eigenlijk niet goed doen.

In de toekomst hebben we het wat jou betreft niet meer over vrouwelijke leiders, maar gewoon over leiders. Hoe moeten we daar naartoe?

Het is een quote van Sheryl Sandberg, COO van Facebook. En mijn visie is dat we dus ook het liefst zo snel mogelijk New Female Leaders kunnen opdoeken. Ik geloof dat dat kan door de definitie van leiderschap op te rekken. We moeten laten zien dat het anders kan, dat vrouwen ook in staat zijn om zichzelf te blijven en kunnen leiden. Mijn boek is een handboek voor hoe je dat kunt doen. Op deze manier wil ik de definitie van een leider verbreden, want alleen zo kunnen we af van de scheve situatie waar we nu inzitten.’

Je hebt tientallen succesvolle vrouwen gesproken, die allemaal heel verschillend zijn. Hebben ze ook een gemene deler?

‘Zeker wel. Ze zijn heel eigen. Dat is heel bijzonder, want het is niet standaard om als vrouw authentiek te leiden. Deze vrouwen zijn zich bewust van de stereotypes die er zijn, weten wat hun doel is en zijn er ook actief mee bezig om dat te bereiken.’

Het aantal vrouwen in topfuncties neemt toe, er zitten meer vrouwen in de Tweede Kamer en de afgelopen verkiezingen waren er tien vrouwelijke lijsttrekkers, een record. Je zou zeggen dat het de goede kant op gaat?

‘Het gaat echt nog heel traag. Ja, er is meer aandacht voor met bijvoorbeeld de zichtbaarheid van de vrouwelijke lijsttrekkers. Maar daaraan zag je ook dat er nog veel werk te doen is. Aan Sigrid Kaag werd gevraagd of ze in het Torentje wil zitten, dat vragen we niet aan Mark Rutte. We zijn er nog lang niet en dat moeten we actief aanpakken, systemisch én in onszelf. Het duurt echt te lang, in dit tempo zijn vrouwen en mannen over 200 jaar nog niet gelijk.’

Is het zo erg met Nederland gesteld?

‘We denken dat we in Nederland heel goed zitten met de gelijkheid tussen vrouwen en mannen. ‘Het valt allemaal wel mee’, of ‘is het nou allemaal zo’n probleem’. Het zit ‘m er júíst in dat we denken dat we zo liberaal en progressief zijn. Dat het niet meevalt en er een probleem is, is belangrijk om te beseffen. Zo kun je het veranderen. Dat begint ook bijvoorbeeld al bij hoe je het thuis regelt en hoe we dat als maatschappij faciliteren. Of welke mensen je aanneemt of een promotie geeft. Dat maakt allemaal verschil.’

Wat hoop je dat vrouwen leren van jouw boek?

‘Hun eigen definitie van leiderschap. Dat ze op hun manier gaan leiden, en daarin ook weer een rolmodel zijn voor hun omgeving.’

New Female Leader verschijnt op 29 juni 2021. Pre-order het boek bij de lokale boekhandel of via bol.com. Stuur de bon op naar info@newfemaleleaders.org en krijg een gratis kaartje voor het digitale event over female leadership: House of New Female Leaders, dat plaatsvindt op 29 juni. 

VIVA nieuwsbrief

Iedere week de leukste nieuwsbrief van Nederland in je mailbox?

Bron: Nu.nl, KvK | Beeld: Cloveur Photography