Klaar met 9 to 5? Zó leer je (thuis)werken volgens je eigen cyclus

werken volgens je cyclus

Toen we nog dagelijks op een kantoor zaten met collega’s, een koffieautomaat en niemand het ooit had over een ‘call’, klonk thuiswerken als de droom. In je kloffie tikken, door niemand gestoord worden en tussendoor een wasje draaien: genieten. Inmiddels zijn we een pandemie verder en weten we wel beter.

Thuiswerken betekent in de praktijk namelijk dat de grenzen tussen privé en werk totaal vervaagd zijn. Daarnaast wil je tegenover je baas bewijzen dat je hard aan het werk bent en reageer je dus binnen een minuut op mails, appjes en Slack-berichten. Om over de bakken energie die al die Zoom-belletjes kosten nog niet te spreken. Kortom: thuiswerken the dream? Niet echt. Ténzij je het slim aanpakt, zegt Amy Rietmeijer, bedenker en oprichter van Work.your.cycle.

Chronisch slaapgebrek

Volgens Amy is al dit thuiswerken het uitgelezen moment om te gaan werken volgens je eigen ritme. Het idee is dat je je werkzaamheden afstemt op je eigen energie, in plaats van dat je altijd maar direct reageert op wat er op dat moment op je bordje ligt. Ze gooide als voormalig senior brandmanager van HAK zelf ook het roer om. ‘Ik ben van nature iemand die altijd al dol is geweest op planningsmethodes, agenda’s, noem maar op. Als iemand een systeem nodig had, was het: ga maar naar Amy.’ Tot ze haar tweede kindje kreeg. ‘Mijn eerste kind sliep fantastisch, maar mijn dochter zei: doei, daar doe ik niet aan. Ik heb geen burn out gehad, maar had wel een chronisch slaapgebrek en daardoor veel minder energie. Alles stond altijd in het teken van zo efficiënt mogelijk werken om tijd over te houden. Maar áls ik dan tijd over had, had ik geen meer energie om iets met die tijd te doen. Ik trok dat ritme niet meer. De lange dagen, ver van huis zijn, het gebrek aan flexibiliteit: dat werkte gewoon niet.’

Natuurlijke ritmes

Amy ging weer studeren en kwam in aanraking met de elementenvierhoek. Daarin deel je je persoonlijkheid in op basis van de natuurelementen water, lucht, vuur en aarde. Ze leerde ook over de creatiespiraal van Marinus Knoope, die gaat over cyclisch projectmanagement. ‘Ik dacht: follow the joy, dit is blijkbaar mijn pad. Ik ben boeken gaan lezen over sjamanisme en kwam zo steeds een stap verder. Uiteindelijk ontdekte ik de full circle en de vier bijbehorende fasen.’

Die fasen kun je terugvinden in verschillende natuurlijke ritmes. Denk bijvoorbeeld aan de seizoenen, de maancyclus en de menstruatiecyclus van een vrouw en een dag. ‘Er komt gelukkig steeds meer aandacht voor het afstemmen van je werkzaamheden op je menstruatiefasen, maar – en ik wil zeker niet oneerbiedig zijn naar anderen – cyclisch werken gaat veel verder dan dat. Het gaat over van altijd maar aan staan, naar soms ook een stapje terug durven doen en vertrouwen dat je daarna nóg productiever kunt zijn. Over leren werken van binnenuit, vanuit wat echt belangrijk voor je is en je intuïtie (je vrouwelijke energie) naar buiten richten, doelgericht en met daadkracht (je mannelijke energie). Dat in plaats van steeds maar pleasen omdat je anderen niet teleur wil stellen.

Werken volgens je menstruatie

Het is volgens Amy belangrijk inzicht te krijgen in je eigen unieke ritme. Stel dat je kijkt naar je menstruatiecyclus en je koppelt de vier fases aan de seizoenen; de winter is dan je menstruatiefase, de lente is de opbouw naar je ovulatie, de zomer is de ovulatiefase en de herfst is weer de afbouw richting je menstruatie. Het kan zomaar zijn dat die fases bij jou helemaal niet allemaal even lang duren. ‘Je kunt in werkelijkheid bijvoorbeeld maar twee dagen last hebben van een energiedip in die winter en een hele lange, energieke lente ervaren. In mijn geval ben ik in mijn herfst ‘maar’ twee dagen niet te genieten. Richting je ovulatie ben je vaak veel socialer. Evolutionair gezien is dat ook het moment waarop je je voort ‘zou moeten’ planten. Dan is het niet echt handig als je op dat moment te kritisch bent. De enige manier waarop je erachter komt hoe jouw fasen elkaar opvolgen en hoe je je dan voelt, is door het bij te houden.

‘Je ziet het ook terug in de seizoenen. Veel mensen denken rond de jaarwisseling: new year, new me. Maar bij mij begint dat gevoel nu pas te komen, nu dat de dagen langer worden. Het is die frisse energie die je voelt wanneer je op een winterdag het raam opent, de vogels hoort, de lucht ruikt en denkt: hey, ik voel de lente al. Dat is vaak niet rond 21 maart, maar al veel vroeger. Dát is die energie. Dat is een goed moment om nieuwe plannen te maken.’

Baas aan boord

Dat klinkt allemaal leuk en aardig, plannen maken en rustmomenten pakken op de momenten die jou uitkomen, maar je hebt ook nog zoiets als een baas en collega’s. Hoe kun je dan toch op die manier werken? ‘Dit is niet makkelijk of een quick fix. Het vergt heel veel moed en grenzen stellen. Je moet het durven om even onbereikbaar te zijn als je een energiedip voelt en wil wandelen. Het is belangrijk dat je niet afhankelijk wordt van de waardering van je manager. Daarom is dit ook een persoonlijk leiderschapsprogramma. In eerste instantie stuit je misschien op weerstand, maar als je het uitlegt aan je partner of manager, begrijpen ze het vaak wel. Het gaat om draagvlak creëren, uitleggen waar je mee bezig bent. Toen ik nog bij HAK werkte, had ik ooit een gesprek met P&O waarin ik uitlegde dat ze mij zouden kunnen zien als een zakje met geld, mijn salaris. Als werkgever mochten ze in ruil daarvoor het beste van mij terugverwachten. Eigenlijk moet je echt naar de persoon kijken: waar is iemand goed in, in plaats van iemand in een functiebeschrijving duwen. Kijk naar een team; wie doet wat? Welke taken kun je beter wisselen? Het gaat erom dat je ontdekt hoe je optimaal presteert. Dat thuiswerken was toen nog helemaal niet een ding, maar zo heb ik dat toch geregeld. Ik ben zelf namelijk helemaal geen 9 tot 5-type.’

Die vlieger gaat natuurlijk niet voor iedereen op. Als je achter een kassa zit of in het ziekenhuis werkt, is het veel minder eenvoudig om flexibel te zijn in wanneer je wat precies doet. Toch kán het wel. ‘Dan is het heel belangrijk om je bewust te zijn van de periode waarin je je minder energiek voelt. Plan dan expres ’s avonds niets of spreek met je partner af dat hij de kinderen opvangt. Of overleg met een collega of je in een mindere week bijvoorbeeld bureauwerk kunt doen, en dat je dat een week later omruilt. Het zit in kleine dingen. Als je maar 15% kunt aanpassen, maakt dat al een wereld van verschil.’

Stilstand is geen achteruitgang

Een tip voor alle thuiswerkers die nu achter hun laptop geplakt zitten en hun energie voelen wegstromen? ‘Luister naar je eigen behoeften. Maak die mindshift en weet dat stilstand geen achteruitgang betekent. Als je voelt dat je minder energie hebt, neem dan afstand. Durf bijvoorbeeld even naar buiten te gaan om een rondje te lopen; daarna ben je drie keer zo productief. Of, mocht je dat toch nog te spannend vinden, plan een call in tijdens het wandelen. Doe even niks of ruim de vaatwasser uit en heb vertrouwen dat dat je nieuwe energie oplevert. We moeten echt af van het idee dat je alleen waardevol bent als je productief bent.’

Wil je meer weten of werken volgens je cyclus of met Amy een persoonlijk plan maken? Ga dan naar https://www.workyourcycle.nl/.

Op de hoogte blijven van onze leukste artikelen en winacties? Schrijf je in voor de VIVA-nieuwsbrief.

VIVA's Susan wilde ooit Carrie Bradshaw worden, maar heeft nog steeds geen New Yorks brownstone-appartement, geen Manolo Blahniks en geen walk-in closet. Wél een huis in hartje Utrecht en vriendinnen die altijd ruzie maken over wie Miranda, Charlotte, Samantha of Carrie is. Houdt enorm van mensen die zichzelf niet te serieus nemen en nadrukkelijk níet van mannen die salsa dansen. Volg haar op IG via @susandalstra.