Inmiddels zwom ze als eerste Nederlandse vrouw solo het Kanaal over, schreef ze een boek over haar herstel en helpt ze met My Concussion Coach anderen die hetzelfde meemaken.
Als ze terugkijkt op die periode, beseft ze vooral hoe weinig mensen begrijpen wat een hersenschudding met je kan doen: ”Ik was 27. Ik zat hele dagen thuis. Ik kon niet meer dan tien minuten buiten wandelen. Ik zag bijna niemand. Het was extreem isolerend.”
Daar kwam nog iets bij. Door de afasie lukte het haar nauwelijks om uit te leggen wat er aan de hand was: ”Ik kon niet goed meer met mensen praten.” Het nieuws dat ze waarschijnlijk niet meer volledig zou herstellen, kwam hard binnen. Toch was haar eerste reactie niet verdriet, maar actie.
Kwaliteit van leven
"Ik was zo geschrokken en zo bang dat dat de kwaliteit van mijn leven zou worden, dat ik eigenlijk meteen in de actiestand schoot. Ik dacht alleen maar: dit kan ik niet accepteren.” Het echte verdriet volgde pas veel later, zo vertelt Winnifred.
"Bij mij was het eigenlijk uitgesteld verdriet. Toen ik voor het eerst merkte dat ik vooruitging en bijvoorbeeld tien minuten geen hoofdpijn had, kwam er ruimte om echt te voelen wat er allemaal was gebeurd.”
Doorzettingsvermogen kun je trainen
Veel mensen zien Winnifred als iemand met uitzonderlijk veel doorzettingsvermogen, maar zelf gelooft ze niet dat het een karaktereigenschap is waar je mee geboren wordt. "Ik denk dat je doorzettingsvermogen kunt trainen. En dat begint met weten waarom je iets zo graag wilt. Hoe liever je iets wilt, hoe makkelijker het wordt om door te zetten.”
Tijdens haar herstel ontdekte ze dat haar motivatie groter moest zijn dan alleen beter worden. Op dagen waarop ze geen vooruitgang voelde, was dat namelijk niet altijd genoeg. "Ik keek dan naar mijn relatie met Pim, de liefde van mijn leven. Ik dacht: ik wil hem de leuke vriendin teruggeven die ik was. Op moeilijke momenten deed ik het niet alleen voor mezelf, maar ook voor hem.”
Dat 'waarom' helpt volgens haar ook als je een groot doel hebt. Dat doe je niet door je blind te staren op de eindstreep, maar door die op te delen in kleine stappen. "Je mag jezelf op de lange termijn een heel groot doel stellen”, legt Winnifred uit. “Maar van dag tot dag moet je dat opbreken in hele kleine acties die daardoor een stuk haalbaarder zijn zijn.”
Ze vergelijkt het met een spier die je traint. Iedere keer dat je iets doet wat nét buiten je comfortzone ligt, wordt de volgende stap iets makkelijker.
Tekst loopt door onder de foto.
‘Ik voelde me vooral tot last’
De hersenschudding veranderde niet alleen haar dagelijks leven, maar ook hoe ze naar zichzelf keek. Voor haar ongeluk haalde ze veel voldoening uit haar werk en uit wat ze voor anderen kon betekenen. Ineens was ze afhankelijk van de mensen om haar heen.
"Ik zat helemaal in de knoop met mijn eigen waarde. Ik voelde me vooral tot last.” Pas later ontdekte ze dat haar omgeving daar heel anders naar keek. "Als je daar achteraf met familie en vrienden over praat, zeggen zij juist: we vonden het fijn dat we iets voor je konden doen."
Het was een besef waar ze lang over deed: ”Ik moest echt leren dat je er ook mag zijn zonder dat je iets presteert."
Tegelijkertijd is ze ook eerlijk over de andere kant. Toen ze eenmaal besloot alles op alles te zetten om te herstellen, sloeg ze daar volledig in door. ”Het werd echt mijn hele persoonlijkheid. Iedere grammetje energie ging naar beter worden. Echt obsessief.” Maar als ze daarop terugkijkt, heeft ze daar geen spijt van. "Anders denk ik niet dat ik beter was geworden”, vertelt Winnifred overtuigd.
‘Ik heb de eerste acht uur alleen maar uit het water gewild’
Dat Winnifred uiteindelijk als eerste Nederlandse vrouw solo het Kanaal overzwom, betekent niet dat ze zich tijdens de oversteek geen moment afvroeg waar ze aan begonnen was. Integendeel.
Al na twee uur ging het mis. Ze begon over te geven en bleef dat zes uur lang doen. Het was donker, midden in de nacht, en ze wilde nog maar één ding.
"Ik heb de eerste acht uur alleen maar uit het water gewild."
Juist daarom had ze zichzelf vooraf één afspraak gemaakt. Ze hoefde niet midden in de zwaarste fase een beslissing te nemen. Pas als het licht werd, mocht ze opnieuw bepalen of ze door wilde. "Ik wist uit gesprekken met andere kanaalzwemmers dat het beter zou worden als het licht werd”, legt Winnifred uit. “Dus ik had tegen mezelf gezegd: als het dan nog steeds zo verschrikkelijk is en je vindt het dan nog steeds niet leuk, dan mag je eruit.”
Die afspraak zorgde voor meer rust in haar hoofd. In plaats van acht uur lang te denken aan de finish, hoefde ze alleen maar de nacht door te komen.
"Net als met heel veel dingen in het leven is niets permanent. Positief niet en negatief niet. We accepteren dat het nu even klote is. We accepteren dat het nu pijn doet. We accepteren dat het moeilijk is, maar dat houdt niet altijd aan.” Ondertussen bleef ze zichzelf herinneren waarom ze daar überhaupt lag.
"Ik kom hier voor het avontuur tussen de grote schepen. Ik kom hier om dit avontuur met Pim en mijn vriendinnen Mandy en Jesse (die aanwezig waren op de boot die naast Winnifred bleef varen, red.) te delen. Ik wil graag dat stuk meemaken.”
Tekst loopt door onder de foto.
Vijf uur extra? 'Dan maken we er een feestje van'
Alsof de oversteek nog niet zwaar genoeg was, kreeg Winnifred vlak voor de Franse kust te maken met het getij. Daardoor werd ze weer van de kust af geduwd en wist ze dat ze nog uren extra zou moeten zwemmen. Het grote voordeel: ze had zich daar thuis al op voorbereid.
"Ik wist dat de kans vijftig procent was. Dus ik dacht: ook als dat gebeurt, is dat niet het moment waarop je stopt.” Ze bedacht zelfs vooraf hoe ze met dat scenario om wilde gaan. "Ik heb voor mezelf grapjes bedacht. ‘Dan mag ik echt langer van mijn inschrijfgeld genieten’, bijvoorbeeld.”
Maar ze bereidde niet alleen zichzelf voor. Ook haar team op de boot kreeg instructies. "Ik had het team op de boot geïnstrueerd: als dit gebeurt, trekken jullie een feestoutfit aan en dan gaan we liedjes zingen op de boot. 'It's Not Right But It's Okay' van Whitney Houston.” En precies dat gebeurde. Terwijl Winnifred nog uren moest zwemmen, trok haar team feestkleding aan en werd er uit volle borst Whitney Houston gezongen.
Achteraf bleek dat misschien wel haar mooiste herinnering aan de hele oversteek. “We hebben er met het team echt een feestje van gemaakt. En het gaf zo'n krachtig gevoel dat wij daar als team doorheen kwamen. We wisten: we hebben weer een hobbel gehad waar mensen normaal uitstappen, en die hebben wij als team gewoon succesvol aangepakt."
Die oversteek kreeg daardoor voor haar nog een extra betekenis. "Tijdens mijn herstel van mijn hersenschudding zat ik heel vaak met Pim aan de keukentafel”, vertelt Winnifred. “Dan zat je heel dicht bij elkaar, maar toch eigenlijk ook heel ver weg, omdat ik dingen niet kon uitleggen en hij het, hoe hard hij ook zijn best deed, niet helemaal kon begrijpen. Nu lagen we meters van elkaar vandaan, ik in het water en hij op de boot. We konden niets tegen elkaar zeggen en toch waren we zo verbonden.”
Kwal in je badpak
Alsof dat nog niet genoeg uitdagingen waren, zwom er onderweg ook nog een kwal haar badpak in. Waar veel mensen direct in paniek zouden raken, probeert Winnifred zichzelf eerst stil te zetten. "Op het moment dat er dingen gebeuren die buiten je controle liggen, is het eerst ademhalen. Je hoeft niet meteen te reageren.”
Pas daarna gaat ze nadenken: "Wat is mijn why? Wat wil ik op de lange termijn bereiken? En hoe heeft wat er nu gebeurd is daar effect op?"
Ook nu maakte ze een afweging. "Ik kon de kwal uit mijn badpak grabbelen. Dan was het ongemak op de korte termijn opgelost, maar liep ik wel het risico dat ik vijf uur extra moest zwemmen. Of ik liet hem zitten, had meer ongemak op de korte termijn en misschien niet die vijf uur extra. Dan is de keuze eigenlijk heel duidelijk.”
Tekst loopt door onder de foto.
Nog lang niet klaar
Hoewel veel mensen de oversteek van het Kanaal als het eindpunt zien, voelt dat voor Winnifred juist als een begin. Ze wil de eerste Nederlander worden die de Ocean's Seven voltooit: de zeven zwaarste zeezwemtochten ter wereld.
"Het Engels Kanaal kun je vergelijken met de Mount Everest — de bekendste van de zeven. De Ocean's Seven zijn eigenlijk de zeven hoogste bergtoppen.”
Inmiddels heeft ze ook al van Spanje naar Marokko gezwommen. De volgende uitdaging moet Nieuw-Zeeland worden, al zorgden twee heupoperaties ervoor dat haar planning veranderde. "Je kan je heel erg vastleggen op tijdlijnen. Maar je kan je beter focussen op het eerstvolgende kleine stapje. Als je gewoon iedere stap goed doet, komt het resultaat waarschijnlijk vanzelf.”
Schrijven met tranen in haar ogen
Voor het boek over haar herstel en de overtocht, Hoofd Boven Water, moest Winnifred opnieuw terug naar de moeilijkste periode uit haar leven. Vooral het hoofdstuk over het dieptepunt van haar herstel vond ze zwaar.
"Ik heb echt letterlijk met tranen in mijn ogen zitten schrijven. Het heeft me zo gebroken.” Toch wilde ze dat verhaal niet weglaten, vertelt ze. ”Juist in zo'n eenzame periode, als mensen dat teruglezen en ze maken dat zelf mee, dan voelen ze zich toch iets minder eenzaam. Ik heb geprobeerd mezelf daarin niet te sparen.”
Tijdens het schrijven ontdekte ze ook dingen die ze zelf nog niet wist. Zo bleek haar vader vroeger ook lange afstanden te hebben gezwommen, net als haar overgrootvader.
"Dat kwam ik allemaal pas na het Kanaal te weten. Dat vond ik heel grappig, dat je zo nog een stukje meer in je eigen familie past.”
Naast haar boek werkt Winnifred inmiddels aan een nieuw doel. Met My Concussion Coach wil ze mensen met een hersenschudding helpen sneller de juiste begeleiding te vinden.
"Ik kwam er tijdens mijn herstel achter dat als je eenmaal de juiste informatie krijgt over tien verschillende aspecten, dat je eigenlijk best wel snel kan herstellen. Ik vind dat die kennis in de vergoede zorg terecht hoort te komen. Tot die tijd wil ik zoveel mogelijk mensen daarmee helpen.”
Bestel Hoofd Boven Water van Winnifred Noorlander via deze link.
Beeld: Wouter Hoogeveen
