Wandelen doe ik wel vaker, maar een hike in de bergen had ik nog nooit gedaan. Dus vertrok ik met wandelschoenen en al naar het Portugese eiland. Sinds deze trip ben ik eigenlijk verpest: zo'n unieke wandeling relatief dicht bij huis vind ik niet snel meer.
Hiken op Madeira
Madeira voelt heel tropisch aan: door de vruchtbare vulkanische bodem heeft het ruige bergtoppen, talloze bananenbomen, tropische bloemen, stille levada's (een traditioneel irrigatiekanaal dat water transporteert van de nattere noordkant naar de drogere zuidkant) en watervallen. Bovendien is het er eeuwig lente. Het voelde dus niet alsof ik me nog in Europa bevond en dat is ook niet zo gek, want het eiland ligt dichter bij Afrika dan bij Europa. Maar een dik pluspunt (voor mij dan): je geniet hier wel van de geweldig mooie flora, maar ze hebben iets minder spannende fauna dan in wat verdere landen (lees: geen spinnen en slangen op de routes).
Voor hikers is dit eiland echt een droom. Ik neem je daarom graag mee langs alle wandelingen die de moeite waard zijn, maar een goede voorbereiding is natuurlijk het halve werk. Het eiland heeft namelijk officiële wandelpaden (wist ik ook niet), waarvoor toeristen sinds dit jaar een ticket moeten halen via SIMplifica. Dit kost 4,50 euro. Probeer het niet zonder, want op sommige paden controleren ze of je er een hebt. Dit is in het leven geroepen om de drukte te reguleren, de veiligheid te garanderen en de natuur te beschermen. Sommige populaire routes raken zelfs uitverkocht, dus zorg dat je dit op tijd regelt.
De officiële wandelroutes op Madeira herken je aan de afkorting PR, wat staat voor Pequena Rota (korte route). Al deze routes zijn maximaal dertig kilometer lang en worden aangegeven met geel-rode markeringen.
Tekst loopt door onder de afbeelding.
Wat meenemen?
Neem wandelschoenen met grip mee. Op het weer is namelijk geen peil te trekken: het kan er in tien minuten van zon naar regen omslaan (tip: als je Netmadeira opzoekt, krijg je webcambeelden van verschillende plekken op Madeira, waardoor je het weer kunt checken). Grote kans dus dat de paden glad zijn. Mijn stevige Salomons hebben mij dus een mogelijke onhandige val bespaard.
Kleed je ook warm genoeg aan. Toen ik in mijn sportlegging en shirt aankwam, zei de berggids dat ik het veel te koud zou krijgen. Ze had gelijk: mijn extra vest was mijn redding. Op hoogte kan het namelijk behoorlijk koud zijn, ook al is het beneden warm. Laagjes zijn dus je beste vriend.
Favoriete routes
En dan waarvoor je hier natuurlijk bent: de mooiste wandelingen van het eiland.
PR 1: Vereda do Areeiro
- Afstand (heen en terug): 12,2 km
- Moeilijkheidsgraad: Pittig
Stipt op nummer één bij een local die ik ontmoette (en die al veel hikes heeft afgetikt – ik zag bewijs op foto's) staat Vereda do Areeiro, een wandeling die ik zelf ook al geregeld op social media voorbij heb zien komen. Het is een van de bekendste en populairste hikes van het eiland. Ik zou aanraden om al zo'n vier weken van tevoren een tijdslot te boeken, in het hoogseizoen misschien nog wel eerder - anders heb je kans dat-ie volledig uitverkocht is.
Je loopt van Pico do Areeiro richting Pico Ruivo, de hoogste berg van het eiland. De route is voor daredevils, want je trotseert steile trappen, tunnels en diepe afgronden. Het is de uitdagendste hike van het eiland. De wandeling eindigt spectaculair op een bergtop. Die top bereik je via een trap met een prachtig uitzicht aan weerszijden, vaak bedekt met wolken. Extra mooi om 'm dus te bezoeken voor zonsopgang.
Goed om te weten: sinds 2026 is het een eenrichtingsroute. Alleen het eerste stuk tot het Pedra Rija-uitkijkpunt (na 1,2 km) mag je nog heen en terug lopen. Daarna kun je alleen verder richting Pico Ruivo. Je eindigt dus op een andere plek dan waar je begint, dus regel vooraf je vervoer terug. Taxi's zijn namelijk niet altijd beschikbaar.
Tekst loopt door onder de afbeelding.
PR 2: Vereda do Urzal
- Afstand (heen en terug): 21,2 km
- Moeilijkheidsgraad: Best pittig
Vereda do Urzal is een wandeling die het zuiden en noorden van Madeira met elkaar verbindt. Het is een oud pad dat vroeger werd gebruikt om tussen de verschillende delen van het eiland te reizen. De route bestaat uit twee delen: eerst ga je flink omhoog (let op, het kan behoorlijk steil en glad zijn) en daarna daal je af.
Het mooiste punt is Boca das Torrinhas, waar je uitzicht hebt op de Nonnenvallei (Curral das Freiras), een schilderachtig bergdorp in het midden van het eiland. Je wandelt ook een gedeelte door het Laurissilva-bos, een oud laurierbos. Tijdens deze hike zie je dus veel van het gevarieerde landschap van Madeira.
PR 6.2: Levada do Alecrim
- Afstand (heen en terug): 7 km
- Moeilijkheidsgraad: Goed te doen
Ik deed tijdens mijn trip de Levada do Alecrim: een vrij toegankelijke wandeling zonder steile beklimmingen en spannende afgronden (gelukkig maar voor mijn hoogtevrees). De wandeling begint op ongeveer 1300 meter hoogte en ik werd verwelkomd door een bergkoe. Gelijk een warm welkom, dus.
De gehele route, die eindigt bij een waterval, loopt over een smal pad. Links van je zie je de bergtoppen (grotendeels bedekt met het bekende Laurissilva-bos dat op de UNESCO-Werelderfgoedlijst staat) en rechts de levada. Fun fact: het eiland heeft er in totaal zo'n tweehonderd. Het pad waarop ik liep, was oorspronkelijk aangelegd voor het onderhoud. De mist, afgewisseld met zon, maakte de tocht sprookjesachtig mooi.
Tekst loopt door onder de afbeelding.
PR 11: Vereda dos Balcões
- Afstand (heen en terug): 3 km
- Moeilijkheidsgraad: Goed te doen
Zin in een kortere wandeling? Dan is de Vereda dos Balcões misschien wel wat voor jou, want de uitzichten zijn er gelukkig niet minder om. Onderweg geniet je van de exotische natuur van het eiland en je eindigt bij het Balcões-uitkijkpunt. Om er een langere dag van te maken, kun je op de terugweg het Ribeiro Frio Forest Park bezoeken, waar je het Aquaculture Centre vindt met een regenboogforelkwekerij.
PR 12: Caminho Real da Encumeada
- Afstand (heen en terug): 3,5 km
- Moeilijkheidsgraad: Gemiddeld
De Caminho Real da Encumeada werd mij ook getipt door een local. Van oorsprong is dit eigenlijk een van de langste routes in deze lijst (12,5 km), maar momenteel is-ie maar gedeeltelijk open: 3,5 km vanaf Boca da Corrida. Daar is echter wel een mooi uitkijkpunt, dus alsnog de moeite waard. De actuele informatie over de afsluiting check je hier.
Extra leuk: deze route was vroeger een belangrijk pad om over het eiland te reizen. Mannen gingen er te paard overheen, terwijl hun vrouwen in hangmatten werden gedragen door dragers. Nu is dat gelukkig allang verleden tijd: zelf wandelen is véél leuker, terwijl je hier vandaag de dag ondertussen bossen, bergen en waterlopen ziet.
Tekst loopt door onder de afbeelding.
PR 18: Levada do Rei
- Afstand (heen en terug): 10,6 km
- Moeilijkheidsgraad: Gemiddeld
Ik vond het heel bijzonder om langs een levada te lopen en gelukkig zijn er nog meer wandelingen waarbij je dat kunt doen, zoals bij de Levada do Rei (what's in the name). Ook hierbij hoef je geen enorme klim te maken. De omgeving is er supergroen en het hoogtepunt is Ribeiro Bonito, een natuurgebied midden in het Laurissilva-bos. Aan het einde kun je ook langs de São Jorge-watermolen, de enige molen op Madeira die nog draait op het water van de Levada do Rei.
Nu ik er even van heb geproefd, wil ik echt nog een keer terug om de andere hikes op het eiland te ervaren - ik ben echt een beetje verliefd op Madeira geworden.
