Duizenden kijkers zien destijds het verhaal van Chiara. “Mensen zagen een jonge, onzekere moeder die duidelijk met zichzelf in de knoop zat. Maar ze zagen mijn reacties, en niet altijd de angst, pijn en onveiligheid daaronder.”
Onrust en onveiligheid
“Ik kwam als jong meisje gevraagd en ongevraagd in aanraking met verslaving, huiselijk geweld, verkeerde relaties, criminaliteit, rouw en verlies. Soms door mijn omgeving, soms door keuzes die ik later zelf maakte”, verklaart Chiara. Ze groeit op in onrust en onveiligheid, en verhuist daarom op haar veertiende naar haar oma.
Vier jaar later komt ze erachter dat ze zwanger is. “Ik was op een feestje van mijn schoonvader en voelde me na één glas drinken ineens ontzettend slecht. De volgende dag kreeg ik hevige buikpijn en steken. Ik ging naar de huisartsenpost en daar werd mij verteld dat ik zwanger was.” Er bestaat dan nog een kans dat het om een buitenbaarmoederlijke zwangerschap gaat, maar twee dagen later ziet ze een kloppend hartje op de echo. “Ondanks de schrik, de onzekerheid en alles wat er tegelijkertijd op mij afkwam, voelde ik vooral geluk: er groeide een kindje in mij.”
Op dat moment is ze nog samen met de vader van de baby, met wie ze besluit om bij haar stiefmoeder te gaan wonen. Ze willen rust voor het kind. “Van het ene op het andere moment moesten we nadenken over wonen, geld, opvoeding en de toekomst van ons kind, terwijl we zelf nog bezig waren volwassen te worden.” Van haar omgeving ontvangt ze positieve reacties, die haar vertrouwen geven. “Ik wist dat ik jong was, maar ik wilde laten zien dat ik verantwoordelijkheid kon dragen.”
Kwetsbaar voor heel Nederland
Via Facebook wordt ze voor Vier Handen Op Eén Buik benaderd. “We wisten dat we hiermee een deel van ons privéleven zouden openstellen voor heel Nederland. Dat was spannend, maar we besloten het toch te doen. Op dat moment overzag ik nog niet wat het betekent wanneer camera’s niet alleen de mooie momenten vastleggen, maar ook je onzekerheden, emoties, ruzies en kwetsbaarste kanten.”
Bovenal is ze blij met haar deelname. “Het was een bijzondere periode en de beelden vormen een herinnering die altijd zal blijven bestaan. Toch kijk ik er als volwassen vrouw en moeder anders naar dan toen: ik was een jong meisje dat behoorlijk in de knoop zat met zichzelf. Ik begreep mijn eigen gedrag, emoties en achtergrond nog niet, terwijl mijn kwetsbaarste momenten wel voor heel Nederland werden uitgezonden. Natuurlijk ben ik verantwoordelijk voor mijn eigen keuzes, maar jongeren kunnen de gevolgen niet altijd overzien.”
Geen pauzeknop
Een paar maanden later wordt haar zoon geboren. “Het was bijzonder en overweldigend tegelijk. Achteraf besef ik pas hoeveel impact dat moment op mijn leven heeft gehad. Ik was nog maar achttien. Toch was er geen pauzeknop waarop ik kon drukken om eerst zelf rustig volwassen te worden. Mijn kindje was er, dus ik moest moeder worden. Ik moest leren zorgen, troosten, keuzes maken en verantwoordelijkheid dragen, terwijl ik zelf nog zoekende was.
Mijn zoon hield mij onbewust een spiegel voor. Ik wilde hem veiligheid, liefde en een goed voorbeeld geven. Daardoor moest ik eerlijk kijken naar de momenten waarop ik zelf vastliep”, vertelt Chiara.
Oude patronen doorbreken
Het moederschap maakt duidelijk dat ze niet langer kan doorgaan zoals ze altijd heeft gedaan. Ze kampt met onzekerheid, sterke emoties, moeite met vertrouwen en is voortdurend alert. Ook haar medicijngebruik loopt hoog op: ze is afhankelijk van antidepressiva. Ze slikt zeventien tabletten per dag. Uiteindelijk komt ze terecht in een verslavingskliniek. “Volgens een behandelaar zou het jaren duren voordat ik kon terugkeren in de maatschappij. Dat kwam keihard binnen. Juist daardoor ontstond er iets strijdvaardigs in mij: mijn leven eindigt hier niet.”
Ze spreekt met zichzelf af dat ze één jaar de tijd neemt om te herstellen en haar emoties beter te leren begrijpen. “Ik ontdekte dat ik veel gezonde en liefdevolle dingen nooit goed had aangeleerd, waardoor ik ook niet wist hoe ik veiligheid moest ontvangen of geven. Dat was pijnlijk om te beseffen. Niet omdat ik niet van mijn zoon hield, maar omdat liefde voelen en liefde op een gezonde manier uiten twee verschillende dingen kunnen zijn. Ik wilde niet automatisch doorgeven wat ooit aan mij was doorgegeven. Patronen van geweld en onveiligheid doorbreken gaat ook over leren wat liefde, veiligheid, verantwoordelijkheid en gezonde grenzen wél zijn.
Ik zocht hulp, onderzocht mijn gedrag, leerde mijn emoties kennen en oefende met andere keuzes. Soms ging dat goed en soms viel ik terug.” Ze leert onder meer om knuffels te geven. “In het begin voelt nieuw en gezond gedrag niet altijd veilig. Soms voelt juist het oude vertrouwd, zelfs wanneer je weet dat het niet goed voor je is”, legt Chiara uit.
Signalen herkennen bij anderen
Een jaar na haar tijd in de kliniek maakt ze van haar ervaringen haar werk. “Niet omdat alles toen ineens opgelost was, maar omdat ik wist dat wat ik had geleerd ook van betekenis kon zijn voor anderen. Ik merkte dat er vaak een kloof bestaat tussen mensen die hulp nodig hebben en de systemen die bedoeld zijn om hen te helpen. Ik ken beide kanten, waardoor ik signalen herken die vroeger bij mijzelf niet altijd werden gezien of goed werden geplaatst.”
Ze richt Dearcompany op. “Het begon niet met een groot kantoor of enorm team, maar met een wens, een paar viltstiften en een schetsboek. Ik wil organisaties, instanties, scholen en professionals helpen om verder te kijken dan alleen zichtbaar gedrag. Niet om professionals de schuld te geven, maar om samen te onderzoeken naar wat mensen nodig hebben en hoe signalen eerder kunnen worden herkend. Patronen zijn er om doorbroken te worden en dat hoef je niet alleen te doen, zelfs niet wanneer het voelt alsof de hele wereld naar je kijkt.”
Meer rust
Het is inmiddels tien jaar na haar deelname aan Vier Handen Op Eén Buik. “Bijna alles is veranderd. Er is meer rust. Ik zie oplossingen waar ik vroeger alleen maar muren zag en mijn manier van denken is volledig veranderd”, vertelt Chiara. “Dat betekent niet dat mijn leven nu perfect of vlekkeloos verloopt. Het verschil is dat ik mezelf inmiddels beter begrijp. Mijn verleden bepaalt niet langer mijn hele identiteit.”
Headerbeeld: Eigen beeld Chiara
