Een paar maanden later las ik in The Guardian het stuk The rise of Big Toothbrush, over hoe ons gebit een goudmijn is geworden. In het Verenigd Koninkrijk poetst inmiddels 59 procent van de volwassenen elektrisch, volgens marktonderzoeker Mintel. Een Philips Sonicare kost daar bijna 600 pond, en Dyson bracht onlangs de CameraJet uit: een tandenborstel van ruim 400 pond, met een camera en een waterstraal die met AI de ruimtes tussen je tanden opspoort. Oral-B heeft er ongeveer 60 procent van de markt in handen. Een Britse tandarts vertelt in het stuk dat het merk op de tandartsopleiding langskomt met gratis pizza en voor iedereen een Oral-B-borstel meebrengt. Tja, dan snap ik de liefde van de tandartsen voor Oral-B wel.
Ik belde Ai Lien Oei, tandarts bij De Amsterdamse Tandarts. Ze is al twaalfenhalf jaar tandarts en werd me door meerdere mensen aangeraden. Ik ben zo benieuwd wat zij vindt van onze mondhygiëne als big business. “Ik heb er wel een mening over”, zei ze meteen.
Minstens drie soorten ragers
Dat we meer met ons gebit bezig zijn dan tien jaar geleden, merkt ze elke dag. Ze werd opgeleid met veel nadruk op preventie, maar toen ze afstudeerde was poetsinstructie nog vrij nieuw. “Toen ik net de praktijk overnam die ik nu heb, zeiden mensen echt: hè, mondhygiënist, moet ik daarnaartoe?” Inmiddels is dat omgedraaid. “Nu zijn mensen zelf echt van: oh, ik moet dus drie verschillende soorten ragers hebben en ik moet twee keer per jaar naar de mondhygiënist.”
Patiënten komen ook vaker met spullen waar ze haar mening over willen. Meestal valt dat mee: een trilapparaatje om een beugel schoon te maken, een waterflosser, verschillende elektrische borstels. Het wordt pas zorgelijk als er iets van social media overwaait. “Een tijd terug ging het heel vaak over houtskool. Mensen gingen met houtskool poetsen, wat natuurlijk echt onzin is. En baking soda. Dat is echt gewoon schadelijk voor je gebit.” Ook klei en baking soda met citroensap kwamen voorbij. “Dat is echt heel slecht.”
Tekst loop door onder de afbeelding.
Een handtandenborstel kan prima, in theorie
Dan mijn eigen zonde. Was die handtandenborstel nou echt zo erg? “Uiteindelijk kun je gewoon heel goed poetsen met een handtandenborstel”, zegt Ai Lien. “Dat is gewoon onderzocht. Met twee minuten handmatig poetsen kun je in principe hartstikke goed poetsen. Maar de techniek is veel moeilijker.”
En daar gaat het vaak mis: bijna niemand doet het goed genoeg. Ik dus ook niet. “Vooral bij je achterste kiezen kun je er met zo’n borstel eigenlijk nauwelijks bij.” Een elektrische borstel maakt in dezelfde tijd dat ik sta aan te kloten met mijn hand, pols en arm veel meer poetsbewegingen, en door de kleinere kop kom je beter in hoekjes en helemaal achterin. Als iemand met een handtandenborstel prima poetst, zou Ai Lien niet zeggen dat het anders moet. Maar standaard raadt ze elektrisch poetsen wel altijd aan.
Er is ook onderzoek dat dat ondersteunt. Volgens een Cochrane-review, voor het laatst bijgewerkt in 2014, halen elektrische borstels op korte termijn 11 procent meer tandplak weg dan handtandenborstels, en na drie maanden 21 procent. Wel een kanttekening: veel van die studies waren klein en werden uitgevoerd door Oral-B. Ja, daar zijn ze weer.
En die kortingscode dan?
Ik leg haar mijn verhaal over de kortingscode voor. Ze moet lachen. “Ja, dat is wel scherp natuurlijk.” En ze is er eerlijk over. “Wij raden die Oral-B ook aan. En dat is o.a. omdat we daar kortingscodes van krijgen in de praktijk. Maar ook omdat het écht een goede borstel is, die roterende en sonische bewegingen combineert waardoor je eigenlijk alle poetsbewegingen meepakt en dat met een kleine ronde kop.”
Ze poetst zelf ook met een Oral-B iO. Dat het merk vroeg in beeld komt op de opleiding, herkent ze uit haar eigen verleden. Zij en haar medestudenten deden destijds bijvoorbeeld een proefje waarbij je twee weken lang één kant van je gebit niet poetste en de andere kant wel. Daarna werd gekeken wat het verschil was. “En als je dat had gedaan, kreeg je een elektrische borstel. Van Oral-B. Dus iedereen deed het braaf.”
Toch voelt ze zich er niet ongemakkelijk bij, puur omdat het volgens haar gewoon echt goede producten zijn. “Ik zou mezelf niet lekker voelen als ik iets aanraad wat niet goed genoeg is. En dit is, voor zover ik weet, het beste wat er op de markt is.” Als een ander merk een even goede borstel voor een betere prijs maakt, raadt ze die net zo goed aan.
Wat ze wel absurd vindt, zijn de prijzen van de opzetborstels. Eén losse kop kost zo’n 15 euro. “Dat is plastic natuurlijk. Voor dat geld kun je ook een opblaaskrokodil kopen.” Haar tip: “Koop die kopjes lekker in bulk. Dat scheelt behoorlijk wat geld.”
Tekst loop door onder de afbeelding.
Wat kan een borstel van 400 euro dan wel?
De laatste jaren zijn er borstels bijgekomen van een paar honderd euro. Wat kan zo’n borstel wat electrische borstel van 40 euro niet kan? “Eigenlijk volgens mij echt niks”, zegt Ai Lien.
Zelfs binnen de iO-lijn van Oral-B zit een flink prijsverschil. De goedkoopste kost rond de 50 euro, de duurste volgens haar misschien wel 400 euro. “En dat slaat eigenlijk ook nergens op. Je krijgt bijvoorbeeld een app-functie en een iets langere batterijduur. Maar de poetsbeweging is hetzelfde.”
Waterflossen heeft eigenlijk helemaal geen zin
Dan de veelbesproken Dyson tandenborstel. De Dyson CameraJet elektrische tandenborstel (van ongeveer 479 euro) is bijzonder omdat hij tandenpoetsen, flossen en AI-beeldanalyse combineert in één apparaat. “Toen hij uitkwam dacht ik al: hè? Ik snap hier echt niks van.” Ai Lien heeft de borstel zelf niet gebruikt, maar ziet meteen waar het wringt. Een waterflosser doet wel iets, maar is niet de gouden standaard. “Je moet eigenlijk echt mechanisch tussen de tanden gaan om het daar goed schoon te krijgen. Dus je zou altijd ook nog moeten stokeren, flossen of ragen. Daarom heeft die waterflosfunctie eigenlijk helemaal geen zin.”
De camera ziet ze nog wel als iets wat mensen kan helpen om te zien hoe ze poetsen. “Maar dat is natuurlijk ook een gadget die je vijf keer gebruikt en daarna niet meer.” De kop zelf lijkt haar ook niet makkelijk te bewegen. Daarbij kwam de borstel moeizaam op de markt: volgens The Guardian hadden de eerste exemplaren een probleem met een onderdeel en was de borstel tijdelijk niet te koop.
Dat mensen er toch in trappen, snapt ze wel. “Dyson heeft gewoon een naam. Ze hebben een fantastische föhn en een superkleine stofzuiger. Dus mensen denken: oh, daar hebben ze over nagedacht en het goed uitgezocht.” En de marketing doet de rest. “Ze sturen hem alleen naar influencers en niet naar tandartsen, heb ik begrepen. Je ziet ook dat er geen enkele tandarts is die er positief over is. Maar als je een influencer iets positief ziet gebruiken, wil je het natuurlijk kopen. Terwijl er gewoon niks beters aan zit. Er is geen verbetering voor dat geld.”
Waarom bedrijven zich dan toch op de tandenborstel storten? Ai Lien heeft daar een duidelijk idee over. “Iedereen poetst zijn tanden. En je borstel gaat maar drie maanden mee. Dus het is natuurlijk gewoon een goudmijn als je daar een goede borstel voor maakt. Het is commercieel heel interessant. Maar het is gewoon niet meer nodig. Want het bestaat al.” Goed om te weten. Ik poets inmiddels elektrisch. Met een borstel van 20 euro en de opzetkopjes van de Action. Barre tijden, voor mij en voor mijn tandplak.
