Een scheutje over de salade als dressing, een flinke plens in de pan om mee te bakken of gewoon lekker met wat zeezout en brood tijdens de borrel. Olijfolie is een absolute must-have in de keuken. En als we dan toch een fles kopen, kiezen we het liefst voor extra vierge. Dat is immers de hoogste kwaliteitsklasse en puur natuur. Toch? Nou, niet altijd dus.
Keuringsdienst van waarde liet 27 flessen extra vierge olijfolie testen door het Olijfolie Instituut. De uitslag is nogal schrikken: slechts twaalf flessen bleken daadwerkelijk extra vierge te zijn. Elf kregen de beoordeling gewone vierge en vier werden zelfs als lampante beoordeeld. Wat dat betekent? We leggen het je uit.
Niet geschikt voor directe consumptie
Extra vierge is de hoogste kwaliteitsklasse olijfolie. De olie mag geen afwijkingen in geur en smaak hebben en moet aan strenge eisen voldoen. Bij gewone vierge olijfolie zijn kleine afwijkingen toegestaan. Maar lampante? Dat is de laagste kwaliteitscategorie.
‘Lampante is een benaming voor olijfolie die niet meer geschikt is voor menselijke consumptie’, legt olijfolieonderzoeker Wilma van Grinsven-Padberg uit in het programma. De olie heeft zulke ernstige kwaliteitsgebreken dat ze eerst geraffineerd moet worden voordat ze geconsumeerd kan worden.
Je betaalt dus voor de hoogste kwaliteit, terwijl je in het slechtste geval de laagste krijgt. En wie denkt dat je met een dure fles automatisch goed zit, komt bedrogen uit. De prijzen van de geteste oliën liepen uiteen van zo'n 9 tot maar liefst 65 euro per liter, maar duurder bleek lang niet altijd beter.
Volgens Van Grinsven-Padberg valt er bovendien veel geld te verdienen met olijfolie. Er wordt volop gemengd en soms is nauwelijks nog te achterhalen waar de olie precies vandaan komt.
Welke olijfolie kun je beter laten staan?
Opvallend genoeg vielen niet alleen goedkope huismerken door de mand. Zo werd de Siciliaanse olijfolie van Sissy-Boy, die maar liefst € 64,95 per liter kost, beoordeeld als gewone vierge. Ook Monini, Gkazas en het biologische huismerk van Albert Heijn kregen die beoordeling.
Nog slechter scoorden het gewone huismerk van Albert Heijn, 1 de Beste van Dirk, La Española en Carbonell. Deze vier werden zelfs als lampante beoordeeld.
Dat betekent overigens niet dat alle flessen van deze merken altijd dezelfde kwaliteit hebben. De onderzoekers benadrukken dat het om een momentopname gaat. Olijfolie kan bijvoorbeeld door ouderdom en verkeerde opslag in kwaliteit achteruitgaan.
Deze flessen kwamen wél goed uit de test
Gelukkig hoef je niet meteen naar een peperdure delicatessenwinkel voor een goede fles. De goedkoopste olijfolie die daadwerkelijk als extra vierge uit de test kwam, was het huismerk van Jumbo, voor € 10,58 per liter.
Ook de biologische olijfolie van Plus (€ 12,18), Filippo Berio (€ 13,19), de Griekse Excellent-variant van Albert Heijn (€ 13,98) en Bertolli (€ 16,58) kwamen goed uit de test.
En voor wie graag wat meer uitgeeft: ook de biologische olijfolie van Dille & Kamille (€ 49,90 per liter) voldeed aan de eisen. Al bewijst het Jumbo-huismerk dat een goed resultaat niet per se een hoog prijskaartje hoeft te hebben.
Waar kun je zelf op letten?
Maar hoe weet je nou of je een goede fles te pakken hebt? Helaas kun je dat niet simpelweg aan het etiket aflezen. Toch zijn er een paar dingen waar je op kunt letten.
Kies bij voorkeur olijfolie in een donkere glazen fles of blik. Licht kan de kwaliteit namelijk aantasten. Kijk daarnaast of er een oogstdatum vermeld staat. Hoe recenter de oogst, hoe groter doorgaans de kans dat de olie nog fris is.
Ook de herkomst kan iets vertellen. Een Italiaanse naam of een mooi plaatje van een olijfgaard zegt weinig, dus kijk liever waar de olijven daadwerkelijk vandaan komen.
En heb je de fles eenmaal open? Gebruik dan vooral je neus en smaakpapillen. Goede extra vierge olijfolie ruikt vaak fris en fruitig en kan een beetje bitter of peperig smaken. Een muffe of ranzige geur is juist een teken dat de kwaliteit niet goed meer is.
Wil je meer zekerheid, dan kun je terecht bij een gespecialiseerde olijfoliewinkel waar je verschillende oliën kunt proeven. Bewaar je fles thuis vervolgens goed afgesloten op een koele, donkere plek, liever niet naast het fornuis.
